Germaniyada milliardlab yevro banklardagi unutilgan hisobvaraqlarda harakatsiz yotibdi. Vorislar bu pullardan bexabar, markazlashtirilgan reestr esa mavjud emas. Banklar va siyosatchilar bu mablag‘larni kim nazorat qilishi kerakligi haqida bahslashmoqda.
2021 yilda Germaniya Tadqiqot vazirligi hisobotiga ko‘ra, bunday hisobvaraqlarda 4,2 milliard yevrogacha (4,9 milliard dollar) mablag‘ bor. Ba’zi hisob-kitoblar esa 9 milliard yevrogacha yetadi. Banklarning o‘zi hech qanday raqamlarni e’lon qilmagan.
Odamlar qariganda, bir nechta hisobvaraqlarga ega bo‘lganda yoki vafot etganda, qarindoshlar va vorislar hisobvaraqlarni aniqlashda qiyinchiliklarga duch kelishadi. Onlayn banking, qog‘ozsiz ish yuritish esa vaziyatni yanada murakkablashtiradi, chunki ma’lumotlar elektron pochta yoki qattiq disklarda qoladi.
Germaniyada tashlab ketilgan hisobvaraqlarning rasmiy ta’rifi yo‘q va ular yillar davomida harakatsiz qolishi mumkin. Huquqiy bazaning yo‘qligi bu masalani banklarning o‘ziga qoldirgan, ammo ular egalarini qidirishga kam sarmoya kiritadi. Qattiq ma’lumotlarni himoya qilish qoidalari ham to‘siq bo‘lmoqda.
Germaniyada harakatsiz hisobvaraqlar bank mulkiga aylanmaydi yoki davlatga o‘tkazilmaydi. Banklar ularni cheksiz saqlashi shart va egalik huquqi hech qachon tugamaydi. Davlat faqat meros huquqi bo‘yicha voris deb e’lon qilingan taqdirdagina hisobvaraqni talab qilishi mumkin.
VDEE (professional meros izlovchilar uyushmasi) rahbari Beatris Eyzenshmidtning aytishicha, eng zarur chora – markazlashtirilgan harakatsiz hisobvaraqlar reestrini yaratish. Hozirda so‘rovlar turli bank uyushmalariga yuboriladi, bu vaqt va pul talab qiladi. Ko‘p vorislar bu izlanishlardan voz kechishadi.
Shimoliy Reyn-Vestfaliya sobiq moliya vaziri Norbert Valter-Boryans taxminan 2 milliard yevro harakatsiz hisobvaraqlarda ekanligini aytgan va milliy reestr yaratishga chaqirgan. Hozirgi kansler Fridrix Merts boshchiligidagi hukumat qonun loyihasini ishlab chiqqan, ammo hali qabul qilinmagan.
SOS Bolalar qishloqlari xayriya tashkiloti buyurtmasiga ko‘ra, so‘rovda qatnashganlarning 86 foizi unutilgan bank aktivlari ijtimoiy loyihalar fondiga yo‘naltirilishini, 8 foizi davlatga, 2 foizi esa banklarda qolishini xohlaydi. Buyuk Britaniya, Irlandiya, AQSh, Fransiya va Shveytsariyada turli muddat va tartiblar mavjud.
Source: www.dw.com