AQSh Demokratik partiyasidan kongressmen Xoakin Kastroning tashqi ishlar vaziri Marko Rubioga Isroilning yadro quroliga ega ekanligi haqidagi savoli javobsiz qoldi. Rubio ochiq eshituvda “ko‘pchilik buni taxmin qiladi” deb aytgan bo‘lsa-da, Vashingtonning rasmiy pozitsiyasini oshkor qilishdan bosh tortdi.
Ushbu almashinuv AQSh siyosatida Isroilning yadroviy dasturi haqida ochiq gapirishga nisbatan o‘nlab yillar davom etgan taqiqni yana bir bor ko‘rsatdi. Rubio bu mavzuni muhokama qilishdan tiyilish AQSh tashqi siyosatining “xususiyati” ekanligini tan oldi.
Kastroning ta’kidlashicha, AQSh Isroil bilan birgalikda Eronga qarshi urush olib borayotgan bir paytda bu savolga javob olish muhim. “Agar ular yadro quroliga ega bo‘lsa, ulardan foydalanish bo‘yicha qizil chiziqlari nima ekanligini bilmaymiz”, dedi u.
Rubio savolni “adolatli” deb baholab, maxfiy formatda javob berishga tayyorligini bildirdi. “Bu turli manfaatlar o‘rtasida nozik muvozanatni talab qiladi”, dedi u.
Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu G‘azodagi urush jinoyatlari uchun Xalqaro Jinoyat Sudi tomonidan qidirilayotgan bo‘lsa-da, Isroil yadroviy arsenalga ega deb hisoblanadi. U Yadro qurolini tarqatmaslik to‘g‘risidagi shartnomaga (NPT) a’zo emas.
2025-yil 28-fevralda AQSh prezidenti Donald Tramp ma’muriyati Isroil bilan birgalikda Eronga hujum qildi, rasmiy maqsad esa Eronning yadro quroliga ega bo‘lishining oldini olish edi, Tehron buni rad etadi.
Isroil yadro quroliga ega ekanligini hech qachon rasman tasdiqlamagan bo‘lsa-da, ba’zi amaldorlar undan foydalanish haqida gapirgan. 2023-yil noyabrida meros vaziri Amixay Eliyahu G‘azoga yadro bombasini tashlash “variant” ekanligini aytgan edi.
AQShda Isroil tarafdori bo‘lgan bir qancha siyosatchilar ham Isroilni falastinliklarga qarshi yadro qurolidan foydalanishga chaqirgan. Kongressmen Rendi Fayn “biz yaponlarni ikki marta nuklear bombardimon qilganmiz, bu yerda ham shunday bo‘lishi kerak” degan edi.
May oyida kongressmen Kastroning 30 nafar qonunchi imzolagan maktubi Davlat departamentiga Isroilning yadroviy dasturi va AQShning bu haqda sukut saqlash siyosati haqida tushuntirish so‘rab yuborilgan edi.
Source: www.aljazeera.com