Janubiy G‘azodagi Xon Yunus shahrida yetti nafar universitet talabasi – to‘rti tibbiyot, ikkisi stomatologiya, biri dasturiy ta’minot muhandisligi yo‘nalishida – Flora nomli muzqaymoq do‘konini ochib, o‘qishini davom ettirish uchun pul topmoqda.
Talabalar o‘zlarini “doktorlar” deb atashadi, mijozlar esa ularni “domenlar” deb chaqirishadi. Bu laqabni ular faxr bilan qabul qilishadi, chunki bu ularning urushdan keyingi hayotini aks ettiradi. Do‘kon 2024-yil mart oyida ochilgan bo‘lib, asosiy maqsad – universitet kurslarini to‘lash.
G‘azodagi oliy ta’lim tizimi 2023-yil oktabrdan beri deyarli ishlamayapti. 88 mingga yaqin talaba o‘qishni to‘xtatishga majbur bo‘lgan. Kampuslarning 95 foizi zarar ko‘rgan yoki vayron qilingan. Flora asoschilari esa istisno bo‘lib, o‘qishni davom ettirish yo‘lini topgan.
20 yoshli tibbiyot talabasi Jihod al-Saqa ish qidirish qiyinligini aytadi: “Al-Mavasida uyimiz vayron bo‘lgandan keyin ko‘chib kelgan edik. Topgan ishlar kam haq to‘lar va 12 soatlik smenani talab qilardi, bu o‘qishga mos kelmasdi.” Do‘konda u har kuni 7 soat ishlaydi, lekin o‘qish va oilasini boqish imkoniyatiga ega.
Dasturiy ta’minot muhandisligi talabasi Qosim al-Ag‘a do‘konning asoschilaridan biri. Uning otasining maoshi 200 dollarga tushgan, uy esa isroil havo hujumida vayron bo‘lgan. Flora ochish uchun 25 ming dollardan ko‘proq mablag‘ kerak bo‘lgan. Al-Ag‘a amakisidan va do‘stidan qarz olgan, onasi esa to‘yida berilgan tilla bilaguzugini sotgan.
Talabalar do‘kon qurilishi uchun vayron bo‘lgan uylaridan eski plitkalar, temir va yog‘ochlarni olib kelishgan. Bu jarayon xavfli edi: “Dron bizni uylarimiz yonida kuzatib qoldi, biz zo‘rg‘a qochdik. Amakim Bassem al-Saqa o‘sha kuni halok bo‘ldi”, deydi al-Ag‘a.
Flora 19-martda ochilgan. “Loyihamiz qon, qiyinchilik va qarzlar evaziga tug‘ildi. Flora nafaqat loyiha, balki hayot, umid va kelajakdir”, deydi al-Ag‘a. Do‘konda muzqaymoq, sharbat, tort va boshqa shirinliklar 1-7 dollar oralig‘ida sotiladi.
Stomatologiya talabasi Ahmad Shabir 2024-yil yanvarida isroil tanklari Xon Yunusga bostirib kirganida, otasini tashlab ketishdan bosh tortgan. Uch kun davomida isroil askarlari uni tirik qalqon sifatida ishlatgan. “Shuning uchun ingredientlar topishdagi qiyinchiliklar tirik qalqon bo‘lish bilan solishtirib bo‘lmaydi. Muvaffaqiyatga erishishdan boshqa tanlovimiz yo‘q”, deydi u.
Ayub Abu Musleh hisob-kitob va mijozlar bilan ishlaydi. Uning onasi Yevropa kasalxonasida hamshira bo‘lib ishlaydi. U 2025-yil iyulida o‘qish kitoblarini olish uchun Xon Yunusga qaytganida dron hujumida do‘sti halok bo‘lgan, o‘zi esa yaralangan. “Bunday sinovlardan keyin bizni qanday qiyinchilik yengishi mumkin? Biz kechikishimiz mumkin, ammo mag‘lub bo‘lmaymiz”, deydi u.
Saleh al-Abadla xarajatlarni kuzatib boradi va menyuni yaxshilash ustida ishlaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, “G‘azoda o‘z-o‘ziga tayanish tanlov emas, balki zaruratdir. Hech kim G‘azoni nima kutayotganini bilmaydi, shuning uchun hozir, bor narsamiz bilan quramiz.”
Source: www.aljazeera.com