AQSh va Isroil tomonidan Eronga qarshi boshlangan harbiy amaliyotlardan 100 kun o‘tib, mintaqadagi vayronagarchilik ko‘lamini baholash qiyinligicha qolmoqda. Kaliforniyadagi Planet Labs kabi yirik tijorat sun’iy yo‘ldosh operatorlari Vashington talabi bilan mojaro hududlari tasvirlariga cheklov kiritgan.
Biroq cheklovlar kuchga kirishidan oldin, Airbus, Planet Labs, Sentinel va Vantor kosmik kameralari vayronagarchilikning keng ko‘lamli tasvirini yozib olishga ulgurgan. Al Jazeera’ning Ochiq Manbalar Bo‘limi Eron, Livan va Fors ko‘rfazi bo‘ylab 15 ta joyni tahlil qilib, urushning yuqoridan ko‘rinishini taqdim etdi.
Isfaxon viloyatidagi Natanz majmuasi – Eronning eng yirik uranni boyitish obyekti – 2025-yil iyun oyida ikki marta, avval Isroil, keyin esa AQSh tomonidan “Midnight Hammer” operatsiyasi doirasida GBU-57 bunker busta bombalari bilan urilgan. Mart oyi boshidagi sun’iy yo‘ldosh tasvirlari yer osti boyitish zallariga olib boruvchi binolar, rampalar va yo‘laklarning to‘g‘ridan-to‘g‘ri shikastlanganini ko‘rsatadi.
Eronning janubiy qirg‘og‘idan 70 km uzoqlikdagi Siri oroli bir qancha yirik neft konlari uchun muhim eksport muqobili hisoblanadi. 2026-yil 15-apreldagi Sentinel-2 tasvirlari oroldagi neft inshootlarida katta yong‘inni, jumladan, bir million barrel sig‘imli eng katta saqlash tankining to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarba olganini ko‘rsatadi.
Bandar-Abbos port shahri – strategik Hormuz bo‘g‘ozi yaqinida – Planet Labs va Airbusning 2026-yil 26-fevraldan 1-aprelgacha olingan suratlarida 11 ta joyda keng vayronagarchilik aks etgan. Ochiq Manbalar Bo‘limi tahlili asosiy omborlar va bog‘langan kemaga jiddiy zarar yetganini aniqlagan.
Tehronning 35 km g‘arbidagi Karaj yaqinidagi Fath aviabazasi – IRGC Aerokosmik Kuchlarining asosiy operatsion markazi – 2026-yil 10-apreldagi Airbus suratlarida shimoliy angarlar va texnik inshootlarda tom qulashlari va keng vayronagarchilik ko‘rsatilgan.
Bandar-Abbos harbiy-dengiz bazasi – “IRIS Makran” kemasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarba berilgani, uning korpusida yong‘in va qalin tutun ko‘tarilgani aks etgan. Shuningdek, baza ichidagi asosiy inshootlarda katta yong‘in qayd etilgan.
Livanda Naqura shahri – UNIFIL shtab-kvartirasi joylashgan – 2026-yil 18-fevraldan 16-aprelgacha olingan suratlarda 100 dan ortiq bino vayron bo‘lgan. Bint Jbeil shahrida esa 725 ga yaqin bino va inshoot jiddiy zarar ko‘rgan. Rachafda butun turar-joy mahallalari yer bilan yakson qilingan.
Qatar, Quvayt, BAA va Saudiya Arabistonidagi AQSh harbiy bazalari ham zarbalardan zarar ko‘rgan. Al-Udeyd aviabazasida logistika binosi vayron bo‘lgan, Ali al-Salem aviabazasida to‘qqizta joyda zarar qayd etilgan. Bahrayndagi AQSh 5-floti shtab-kvartirasi bir nechta radar gumbazlari va muhim inshootlarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarbalar olgan.
Source: www.aljazeera.com