Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy, Buyuk Britaniya Bosh vaziri Kir Starmer, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron va Germaniya kansleri Fridrix Merts Londondagi uchrashuvdan so‘ng Rossiya bilan urushni tugatish bo‘yicha “adolatli va uzoq muddatli” kelishuvga erishish uchun besh shartni belgiladilar.
Qo‘shma bayonotda to‘rt yetakchi Ukraina bilan “birgalikda turishga” va’da berdi. Shartlar jangovar harakatlarni to‘xtatish, muzokaralarni hozirgi maydondagi vaziyatdan boshlash va Ukraina uchun “mustahkam” xavfsizlik kafolatlarini o‘z ichiga oladi.
Yetakchilar AQSh prezidenti Donald Trampning e’tibori Erondagi urushga qaratilgan bir paytda, AQShning jarayonda ishtirok etishi zarurligini ta’kidladilar. Dekabr oyida AQSh Rossiya va Ukrainani urushni tugatish rejasini tezda imzolashga undagan edi.
Urushayotgan tomonlar so‘nggi paytlarda bir-biriga hujumlarni kuchaytirdi. Rossiya Ukraina shaharlariga raketa va dronlar bilan hujum qilmoqda, Ukraina esa yangi texnologiyalar yordamida Rossiya hududiga chuqur kirib borish qobiliyatini namoyish etmoqda.
Shanba kuni Ukraina dronlari Rossiyaning ikkinchi yirik shahri Sankt-Peterburgga hujum qildi. Bu hujum Rossiya hukumati tomonidan “misli ko‘rilmagan” deb baholandi. Bundan bir necha kun oldin Ukraina xuddi shu shaharning chekkasiga hujum qilgan edi.
Zelenskiy Putin bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar o‘tkazish taklifi bilan ochiq xat yubordi, ammo Rossiya rahbari bu taklifni bir necha bor rad etdi. Putin urush faqat Rossiyaning maqsadlariga erishilgandan keyin tugashini aytdi.
Londondagi uchrashuvda ishtirok etgan uch g‘arb davlati E3 guruhini tashkil qiladi va Ukrainaning eng kuchli ittifoqchilaridir. Buyuk Britaniya va Fransiya kelajakdagi tinchlik jarayonida Ukraina uchun xavfsizlik kafolatlarini ta’minlash bo‘yicha “irodali koalitsiya” tashabbusini boshqarmoqda.
Ular Zelenskiyning Putinga yozgan maktubini olqishlab, “Ukraina va Rossiya o‘rtasida AQSh va Yevropaning faol ishtirokida to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqot” chaqirig‘ini qo‘llab-quvvatladilar. Ukrainaning NATOga a’zo bo‘lish istagiga ishora qilib, ular Ukrainaning “o‘z xavfsizlik tartiblari va ittifoqlarini tanlash huquqi to‘liq hurmat qilinishi kerak”ligini ta’kidladilar.
Londonga kelishdan oldin, Ukraina rahbari Rossiyani “yomon” hujumda aybladi. Kiyev rasmiylari Chernobil AES yonidagi sarflangan yadro yoqilg‘isi omboriga dron hujum qilganini ma’lum qildi. Jabrlanganlar yo‘q, yong‘in o‘chirildi va radiatsiya darajasi barqarorligicha qoldi.
Alohida, Zaporijjya viloyatidagi qishloqqa Rossiya zarbasi natijasida kamida uch kishi halok bo‘ldi. Zaporijjya so‘nggi paytlarda Rossiyaning tinimsiz hujumlariga uchramoqda.
Chernobildagi Rossiya zarbasi sarflangan yadro yoqilg‘isi saqlash binosini “qisman vayron qildi”, deya xabar berdi Ukraina davlat yadro operatori Enerhoatom. Operator hech qanday jabrlanuvchi yo‘qligini va binodagi yong‘in o‘chirilganini, radiatsiya normal darajada qolganini aytdi.
Zelenskiy Rossiyani “ushbu aniq yadro infratuzilmasi ob’ektiga ataylab zarba berishda” aybladi va hujumni “yomon” deb atadi. Chernobil 1986 yilgi halokatdan keyin dunyodagi eng yomon noharbiy yadroviy falokat joyi sifatida tanilgan.
Source: www.bbc.com