Isroil Livanda xavfsizlik maqsadida yaratilgan bufer zonani O'rta yer dengizi suvlariga qadar kengaytirib, Livandagi potentsial neft va gaz konlarini egallashga urinmoqda. Mutaxassislarning fikricha, bu xalqaro huquqni qo'pol ravishda buzishdir.
Isroil armiyasining arab tilidagi matbuot kotibi Avichay Adraee 19 aprel kuni "Sariq chiziq" deb nomlangan bufer zona xaritasini e'lon qildi. Bu qadam AQSh vositachiligidagi sulh tuzilganidan bir necha kun o'tib amalga oshirildi. Isroil bufer zona Livan bilan chegaradan 10 km shimolga cho'zilgan va Livan hududining taxminan 6 foizini tashkil etishini da'vo qilmoqda.
Mutaxassislarning ta'kidlashicha, yangi "mudofaa zonasi" nafaqat sulhni buzadi, balki Livandagi Qana gaz loyihasini ham o'z ichiga oladi. Ushbu loyihaning tadqiqot huquqlari 2022-yilda AQSh vositachiligida tuzilgan dengiz chegarasi kelishuvida Livanga kafolatlangan edi.
Isroilning yangi demarkatsiya chizig'i Livandagi eksklyuziv iqtisodiy zonaga (EIZ) kirib, Qana gaz konining ikkita blokini - 8 va 9-bloklarni o'z ichiga oladi. Yanvar oyida TotalEnergies, Eni va QatarEnergy Livan hukumati bilan 8-blok uchun dengiz tadqiqot ruxsatnomasini imzolagan edi.
Dengiz huquqi bo'yicha mutaxassis Aref Faxrining so'zlariga ko'ra, Isroilning Livandagi EIZga chegaralarini kengaytirishga urinishi "ochiqdan-ochiq yer egallash"dir. Bu BMT Dengiz huquqi to'g'risidagi konventsiyasini buzadi va qo'shni davlatlarning o'zaro dengiz chegaralarini muzokara qilish majburiyatiga ziddir.
Livan neft va gaz eksperti Lauri Xaytayanning ta'kidlashicha, Livanda 10 ta dengiz bloki mavjud bo'lib, faqat bittasi - 8-blokda uglevodorod faoliyati uchun shartnoma mavjud. Qolgan bloklarda tadqiqotlar iqtisodiy jihatdan foydasiz deb to'xtatilgan.
Tahlilchilarning fikricha, Isroilning dengizdagi bosqinchiligi Livan janubiy iqtisodiyotiga halokatli ta'sir ko'rsatishi mumkin. Bu G'azodagi vaziyatga o'xshab ketadi, u yerda 2007-yildan beri Isroil dengiz, quruqlik va havo blokadasini o'rnatgan.
Livanlik tadqiqotchi Ahmad Baydunning so'zlariga ko'ra, Isroilning Livanga hujumlari "ekotsid yoki urbotsiddan ham og'irroq - bu tuproqni, havoni zaharlash, atrof-muhitni qurolga aylantirishdir". Mutaxassislar Isroilning bosqinchilik niyatlari jiddiy qabul qilinishi kerak, degan fikrda.
Source: www.aljazeera.com