Amerika Qo‘shma Shtatlari Harbiy-havo kuchlariga tegishli B-52 Stratofortress bombardimonchi samolyoti Kaliforniyadagi Edvards havo bazasidan havoga ko‘tarilganidan so‘ng darhol qulab, bortdagi sakkiz kishining barchasi halok bo‘ldi. Hodisa 24-iyul kuni mahalliy vaqt bilan 11:20 da (GMT 19:20) ro‘y bergan va samolyot muntazam sinov parvozini amalga oshirayotgan edi.
Portlash natijasida ko‘p kilometrlarga ko‘rinadigan qora tutun ustuni ko‘tarildi. Polkovnik Jeyms Xeysning so‘zlariga ko‘ra, halok bo‘lganlar orasida harbiylar, davlat fuqarolari va pudratchilar, jumladan Boeing kompaniyasining ikki xodimi ham bor. U voqeani “dahshatli fojia” deb atadi.
Baza ma’lumotlariga ko‘ra, dastlabki belgilar halokat “omon qolish imkoniyati yo‘q” ekanligini ko‘rsatgan. Xeys kunning ikkinchi yarmidagi brifingda qurbonlarning yaqin qarindoshlariga xabar berilayotgani va ularning ismlari 24 soatdan keyin e’lon qilinishini aytdi.
Halokat “to‘liq” Edvards bazasi uchish-qo‘nish yo‘lagi hududida sodir bo‘lgan va baza vaqtincha operatsiyalarni to‘xtatgan. B-52 radar modernizatsiya dasturini qo‘llab-quvvatlash uchun parvoz qilgan va uchishdan so‘ng darhol qulab, yonib ketgan.
Xeysning ta’kidlashicha, voqea sababi hozircha noma’lum va uni aniqlash uchun 30 kungacha davom etadigan tergov o‘tkaziladi. Qo‘shimcha sabab tahlillari olti oydan ko‘proq vaqt olishi mumkin.
Boeing kompaniyasi alohida bayonotda ikki xodimi halok bo‘lganini tasdiqladi va ularning oilalari bilan bog‘langanini ma’lum qildi. Kaliforniya gubernatori Gevin Nyusom voqeani “fojia” deb atadi va X’dagi postida qurbonlar oilalariga hamdardlik bildirdi.
B-52 Stratofortress 1950-yillardan beri AQSh harbiylari tomonidan qo‘llaniladi va “Buff” laqabi bilan tanilgan. U uzoq masofali strategik bombardimonchi bo‘lib, AQSh va Isroilning Erondagi urushida bombardimon reydlarida qatnashgan.
Samolyot 50 000 fut balandlikda ucha oladi va 70 000 funt (32 000 kg) yuk ko‘taradi, jumladan yuzlab oddiy bombalar va 32 ta yadroviy qanotli raketa. U havoda yonilg‘i quyish imkoniyatiga ega, bu esa cheksiz zarba masofasini ta’minlaydi.
Samolyot odatda besh kishilik ekipajga ega: samolyot komandiri, uchuvchi, radar navigatori, navigator va elektron urush ofitseri. Edvards bazasi Los-Anjelesdan 100 mil (160 km) shimolda, Moxave cho‘lida joylashgan.
Source: www.bbc.com