Ukraina va uning Yevropa ittifoqidagi ittifoqchilari urushdan keyingi tiklanishga sarmoya jalb qilishga intilmoqda. Yevropa ittifoqining birinchi tranchi allaqachon kelib tushgan va qo‘shimcha kelishuvlar tayyorlanmoqda. Biroq, Polsha bilan munosabatlar tarang.
Ukraina Bosh vaziri Yuliya Sviridenko payshanba kuni Polshaning Gdansk shahrida bo‘lib o‘tgan yillik Ukraina tiklanish konferensiyasida mamlakat 160 dan ortiq mudofaa, biznes va mintaqaviy rivojlanish kelishuvlarini imzolashni kutayotganini ma’lum qildi. Ushbu kelishuvlarning umumiy qiymati 10 milliard yevrodan oshadi.
“Bizning qit’amiz oldida turgan muammolar ekzistensialdir,” dedi u konferensiya ochilishida. “Biz omon qolishga majburmiz. Bu bizning super kuchimizga aylandi.”
Konferensiya boshlanishiga to‘g‘ri kelib, Ukraina Moliya vazirligi Yevropa ittifoqining 90 milliard yevrolik kreditining birinchi 3,2 milliard yevrolik tranchi olinganini tasdiqladi. Bu mablag‘lar mudofaa va xavfsizlik bilan bir qatorda energiya barqarorligiga ham sarflanadi.
Yevropa Komissiyasi rahbari Ursula fon der Lyayen Yevropa ittifoqining moliyaviy majburiyatlarini yana bir bor tasdiqladi va “yaqin kunlarda” 6 milliard yevrolik ikkinchi tranch dron ishlab chiqarishga yo‘naltirilishini aytdi.
Sviridenko konferensiyada Prezident Vladimir Zelenskiy o‘rniga qatnashdi. Zelenskiy Polsha bilan Ikkinchi jahon urushi davridagi vahshiyliklar bo‘yicha keskinlikni kamaytirish uchun kelmaslikni tanladi.
O‘tgan hafta oxirida Polshaning millatchi prezidenti Karol Navrotskiy Zelenskiyni Oq burgut ordenidan mahrum qildi. Bunga sabab Zelenskiyning Ukraina isyonchilar armiyasi (UPA) nomidagi maxsus kuchlar bo‘linmasini tashkil etishi edi.
UPA ba’zi ukrainlar tomonidan Ikkinchi jahon urushi davrida fashistlar Germaniyasi va Sovet Ittifoqiga qarshi kurash qahramonlari sifatida hurmat qilinsa-da, bu millatchi partizan tuzilmasi 1943-1945 yillardagi Volin qirg‘inlarida ham ishtirok etgan. Varshava ma’lumotlariga ko‘ra, bu qirg‘inlarda 100 mingga yaqin polyak o‘ldirilgan.
Navrotskiy va Polsha millatchi partiyalari antiukrain kayfiyatini qo‘zg‘atishga urinayotgan bir paytda, Bosh vazir Donald Tusk keskinlikni yumshatishga harakat qildi. “Biz kelajakni faqat haqiqat, o‘zaro hurmat va tarixni tushunish asosida qurishimiz mumkin,” dedi u.
Ukraina Bosh vaziri Sviridenko ham do‘stona ohangda bo‘lib, polyak auditoriyasiga birdamliklari, jumladan, 2022 yil fevralidagi to‘liq miqyosli bosqindan beri bir milliondan ortiq ukrain qochqinlarini qabul qilgani uchun minnatdorchilik bildirdi.
So‘rov natijalariga ko‘ra, polyaklarning deyarli 60 foizi Ukrainaning Yevropa ittifoqiga potensial a’zo bo‘lishiga qarshi bo‘lsa-da, Kiyev 15 iyun kuni Yevropa ittifoqiga a’zolik muzokaralarini rasman boshladi.
Ukraina iqtisodiyotini tiklash kelgusi o‘n yil ichida 588 milliard dollarga tushishi taxmin qilinmoqda. Shu maqsadda fon der Lyayen Yevropa ittifoqi, Fransiya, Germaniya va Polsha tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan investitsiya fondi “ishga tayyor” ekanligini va bu yilning o‘zida 500 million yevro jalb qilishi mumkinligini aytdi.
Germaniya kansleri Fridrix Merts Ukraina rekonstruksiyasi uchun davlat mablag‘lari yetarli emasligini, biroq fond dastlabki 220 million yevrolik paket bilan ishga tushirilishini ma’lum qildi.
Jang maydonida Ukraina Rossiyaning neft va gaz obyektlariga zarba berishda davom etmoqda. Zelenskiyning so‘zlariga ko‘ra, ukrain dronlari Ufadagi neftni qayta ishlash zavodlari va Krasnodar o‘lkasidagi neft omboriga zarba bergan. Rossiya Mudofaa vazirligi 269 ta dron urib tushirilganini ma’lum qildi.
Sharqiy Ukrainada Rossiya kuchlari Donbasni to‘liq egallash maqsadida sekin va qimmatga tushadigan hujumni davom ettirmoqda. Biroq, Ukraina kuchlari ba’zi hududlarda kichik hududlarni qaytarib olishga muvaffaq bo‘lgan.
Source: www.dw.com