Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) ma’lumotlariga ko‘ra, Livanda bir milliondan ortiq kishi — aholining deyarli choragi — ikki yildan kam vaqt ichida sodir bo‘lgan ikki ketma-ket mojaro va og‘ir iqtisodiy ahvol oqibatida oziq-ovqat taqchilligiga duch kelmoqda. BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti, Jahon oziq-ovqat dasturi va Livan Qishloq xo‘jaligi vazirligi chorshanba kuni e’lon qilgan qo‘shma bayonotda bu ko‘rsatkich kelasi yilning o‘rtasiga borib 1,15 million kishiga yetishi mumkinligi ogohlantirilgan.
Asosiy faktlar: BMT agentliklari hisob-kitobiga ko‘ra, Livanda 1 milliondan ortiq kishi, ya’ni aholining deyarli choragi, o‘tkir oziq-ovqat tanqisligi sharoitida; kelasi yilning o‘rtasida bu raqam 1,15 millionga chiqishi mumkin. Ogohlantirish 2023-yil oktabridan beri Isroil rejimi va Hizbulloh o‘rtasidagi ikki mojaro, urush xarajatlarining taxminan 27 mlrd dollar deb baholanishi va uy xo‘jaliklari jamg‘armalarini tugatgan iqtisodiy inqiroz sharoitida berildi.
Qo‘shma bayonotda ta’kidlanishicha, ish imkoniyatlari cheklangan, jamg‘armalar tugagan, qarz yuki yuqori bo‘lib qolmoqda, oziq-ovqat, yoqilg‘i va boshqa zaruriy narsalar narxi esa oila byudjetlariga bosimni kuchaytirmoqda. Ba’zi oilalar hali ham jamg‘armalaridan foydalanishi, qarz olishi, xarajatlarni qisqartirishi yoki dasturxonga ovqat qo‘yishning boshqa yo‘llarini topishi mumkin, biroq boshqalarida bu imkoniyatlar tugamoqda. Jahon oziq-ovqat dasturining Livandagi vakili va mamlakat direktori Allison Oman Lavining so‘zlariga ko‘ra, oilalarning suyanadigan zaxirasi qolmasa, hatto kichik qo‘shimcha zarba ham ularni yanada chuqur inqirozga itarishi mumkin.
Livan Qishloq xo‘jaligi vaziri Nizar Hani bu xulosalar tezkor oziq-ovqat ehtiyojlarini qondirish, tirikchilik manbalarini himoya qilish va ishlab chiqarish salohiyatini tiklashga qaratilgan muvofiqlashtirilgan milliy chora-tadbirlarni talab qilishini aytdi. Livan hukumati 2023-yil oktabridan beri Isroil rejimi va Hizbulloh o‘rtasidagi ikki urushning qiymatini taxminan 27 mlrd dollar deb baholaydi. Mart oyida boshlangan oxirgi urush bir milliondan ortiq kishining uy-joyidan ko‘chishiga sabab bo‘ldi; iyun oyida zo‘ravonlik pasayganidan keyin bu son taxminan 300 mingga tushdi.
Iyun oyida AQSh rejimi vositachiligida imzolangan ramka kelishuvi jangovar harakatlarni to‘xtatishi kerak edi: Isroil rejimi kuchlari chiqib ketishi, Livan armiyasi bo‘shatilgan hududlarda joylashishi, Livan esa kelishuv ishtirokchisi bo‘lmagan Hizbullohni qurolsizlantirishi ko‘zda tutilgan edi. Biroq Isroil rejimi hanuzgacha Livan yerlarini bosib turibdi, shartlarning bajarilishi esa tugallanmagan. Bu tashqi vositachilik barqaror otashkesimni ta’minlay olishi borasidagi shubhalarni kuchaytiradi.
Beyrut, shuningdek, Xalqaro valyuta jamg‘armasidan moliyaviy yordam olishga intilmoqda, ammo bu mablag‘larni ajratish uchun institut talab qilgan islohotlarni hali amalga oshirmagan. Oziq-ovqat xavfsizligi zaiflashib borayotgan va xavfsizlik istiqboli noaniq bo‘lgan sharoitda BMT agentliklari va Livan hukumati favqulodda yordamni kengaytirish bilan birga ishlab chiqarish salohiyatini tiklashga majbur. Kelgusi oylar donorlar, Livan hukumati va xalqaro institutlar mamlakatni ocharchilik va qarz inqiroziga yanada cho‘kishdan saqlay oladimi-yo‘qmi, shuni ko‘rsatadi.
Source: www.aljazeera.com