Chorshanba kuni Venesuelada sodir bo‘lgan kuchli zilzilalar seriyasi, AQSh Geologiya Xizmatining dastlabki hisob-kitoblariga ko‘ra, mamlakat yalpi ichki mahsulotining (YaIM) 7 foizigacha iqtisodiy yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin.
Payshanba kuni e’lon qilingan dastlabki baholarga ko‘ra, zarar 111 milliard dollarlik Venesuela YaIMning 1 foizidan 7 foizigacha bo‘lishi mumkin. 7,2 va 7,5 magnitudali ikkita zilzila poytaxt Karakasdan 160 kilometr g‘arbda sodir bo‘lib, kamida 188 kishi halok bo‘ldi.
Muvaqqat prezident Delsi Rodriges Xalqaro Valyuta Jamg‘armasidan (XVJ) infratuzilma, kasalxonalar va uy-joylarni tiklashga yordam berish uchun 200 million dollarlik jamg‘arma tashkil etilishini ma’lum qildi.
“Katta hajmdagi qayta qurish ishlari talab etiladi va bu, ehtimol, xorijiy yordamni, jumladan, AQSh, mintaqaviy aktyorlar va xalqaro moliya institutlarini jalb qilishni talab qiladi. Hukumat XVJ ko‘magida qayta qurish jamg‘armasini e’lon qilish orqali tezkor harakat qilgan ko‘rinadi”, dedi Yangi Amerika Xavfsizligi Markazi katta ilmiy xodimi iqtisodchi Reychel Ziemba “Al Jazeera”ga.
AQSh zararni baholash va yordam ko‘rsatish uchun resurslarni yubormoqda. Davlat kotibi Marko Rubioning aytishicha, AQSh qutqaruv operatsiyalarini boshlagan va 48 soat ichida nima kerakligini yaxshiroq tushunadi. Biroq, mamlakatning asosiy aeroporti Simon Bolivar xalqaro aeroporti yopiqligi sababli logistik qiyinchiliklar mavjud.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti ham gumanitar sa’y-harakatlarni “to‘liq safarbar qilgan”, Shveytsariya esa mahalliy hokimiyat organlariga bosimni kamaytirish uchun 18 tonna qutqaruv uskunalarini yuborgan. Xususiy kompaniyalardan vayronalarni olib tashlashga yordam berish so‘ralgan.
Mamlakatning 31,7 million aholisining 20 milliondan ortig‘i allaqachon qashshoqlikda yashab, oziq-ovqat va dori-darmonlarga yetarli darajada ega bo‘lmagan, ko‘plab kasalxonalarda hatto ishonchli suv yoki elektr ta’minoti mavjud emas edi. Zilziladan oldin aholining taxminan 10 foizi noturar joy tufayli zaif vaziyatda yashagan.
Zilzilalar mamlakatning neft va gaz sektoriga cheklangan ta’sir ko‘rsatdi. El Palito neftni qayta ishlash zavodi va Moron neft-kimyo majmuasi zarar ko‘rmagan. Chevron, Shell, Eni va Repsol kabi kompaniyalar o‘z faoliyatini davom ettirayotganini ma’lum qildi.
Source: www.aljazeera.com