Fransiyada yuzlab bolalar bog'chalari va boshlang'ich maktablarida bolalarga nisbatan jismoniy va jinsiy zo'ravonlik holatlari aniqlangan. Mutaxassislarning ta'kidlashicha, bu tizimdagi jiddiy kamchiliklarni ko'rsatadi va zudlik bilan islohotlar talab etiladi.
Parij chekkasidagi Colombes shahridagi Gustave Bienvetu maktabida 4 yoshli o'g'lining o'qituvchi yordamchisi tomonidan jinsiy zo'ravonlikka uchragani haqida xabar bergan ona Sharlotta (ismi o'zgartirilgan) voqeani eslab, "Avvaliga noto'g'ri tushundim deb o'yladim — bunday narsa o'g'lim bilan sodir bo'lishi mumkin emasdek tuyuldi. Haqiqatni anglaganimda, osmon boshimga qulayotgandek bo'ldi", deydi.
Sharlotta va uning eri darhol maktab va shahar hokimiyatiga xabar bergan. O'qituvchi yordamchisi zudlik bilan ishdan chetlashtirilgan, biroq boshqa choralar kechiktirilgan. Onaning so'zlariga ko'ra, qonunga ko'ra, meriya prokurorni darhol xabardor qilishi kerak bo'lgan, ammo bu ikki haftadan keyin amalga oshirilgan. Sharlotta va boshqa ikki oila jinsiy zo'ravonlik bo'yicha shikoyat qilgan.
SOS Periscolaires jamoat tashkiloti asoschisi Annening aytishicha, bu takrorlanuvchi holat: 2021-yildan beri 500 dan ortiq jinsiy va jismoniy zo'ravonlik holatlari qayd etilgan. Uning fikricha, Fransiyada o'qituvchi yordamchilari sohasi yirtqichlar uchun "o'yin maydonchasi"ga aylangan, chunki bu ishga kirish juda oson. Xususiy kompaniyalar tomonidan boshqariladigan hollarda (taxminan 40%) xodimlar hech qanday tayyorgarlikdan o'tmaydi va ularning jinoiy o'tmishi tekshirilmaydi.
Sorbonne Paris Nord universiteti o'qituvchisi Jan-Mishel Bokke ta'kidlashicha, hokimiyat tomonidan boshqariladigan hollarda ham o'qituvchi yordamchilari bor-yo'g'i to'rt haftalik treningdan o'tadi. Uning tadqiqotiga ko'ra, bu ish uchun afzal ko'riladigan profil — hokimiyatli va hazilkash erkak, bu esa jinsiy yirtqichlarni yollash ehtimolini oshiradi.
Tur shahridagi universitet sotsiologi Jerom Kamyuning aytishicha, 2013-yildagi maktab islohoti dars kunlarini qisqartirib, darsdan tashqari vaqtni uzaytirgan, natijada 1 million o'rniga 2 million o'qituvchi yordamchisi kerak bo'lgan. Shu bilan birga, 1980-yillargacha bo'sh vaqt bolalarga madaniy faoliyat bilan shug'ullanish imkonini bergan bo'lsa, hozir faqat nazorat talab qilinadi.
Parij meri Emmanuel Greguar mart oyida saylanganidan so'ng, yil boshidan 130 dan ortiq o'qituvchi yordamchisi ishdan chetlashtirilganini, ulardan 52 nafari jinsiy zo'ravonlikda gumon qilinayotganini ma'lum qildi. U 20 million yevrolik harakat rejasini e'lon qildi, bu reja tizim auditi, yaxshiroq tayyorgarlik va tekshiruv, samarali ogohlantirish tizimi va oilalarni qo'llab-quvvatlashni o'z ichiga oladi.
Milliy miqyosda bir qancha qonun loyihalari parlamentda ko'rib chiqilmoqda, ular asosan jinoiy tekshiruvlarni kuchaytirishga qaratilgan. Biroq mutaxassislar bu choralar yetarli emas deb hisoblaydi. Bokke "Hatto Parij rejasi ham juda noaniq. O'qituvchi yordamchilari chuqur malakaga ega bo'lishi kerak, shunda ular hamkasblarining nomaqbul xatti-harakatlarini aniqlay olishadi", deydi.
Sharlotta esa tizimni tubdan isloh qilishni talab qilmoqda: "O'qituvchi yordamchilari to'g'ri maosh olishlari va bolalarni qo'riqlashda doim juft bo'lib ishlashlari kerak. Hokimiyat maktab koridorlariga kamera o'rnatishi lozim. Ota-onalar esa zo'ravonlik belgilarini aniqlash bo'yicha yaxshiroq xabardor qilinishi kerak."
Source: www.dw.com