Amerika Qo'shma Shtatlari Prezidenti Donald Trump ma'muriyati yana bir bor Xalqaro Jinoyat Sudini (XJS) qoraladi va AQSh fuqarolari ustidan har qanday vakolatni o'rnatish urinishi mamlakat suverenitetiga "to'g'ridan-to'g'ri tajovuz" sifatida qabul qilinishini ta'kidladi.
Bayonot XJS prezidenti Tomoko Akane nomiga yozilgan maktubda keltirilgan bo'lib, unda yangi siyosiy pozitsiyalar mavjud emas, ammo bu xalqaro sudga qarshi navbatdagi ritorik hujumdir. AQShning amaldagi Bosh prokurori Todd Blanche maktubda "XJS tobora qonunsiz va noqonuniy tarzda harakat qilmoqda", deb yozgan.
AQSh Rim Statutiga a'zo emas va shuning uchun sud yurisdiktsiyasiga bo'ysunmaydi. Biroq, tanqidchilar AQShning a'zo davlatlar hududidagi harakatlari XJS protsesslariga olib kelishi mumkinligini ta'kidlaydilar. Demokratik va Respublikachilar ma'muriyatlari AQSh fuqarolarini qamrab olishi mumkin bo'lgan har qanday tergovni rad etishgan.
Trump ma'muriyati sudga nisbatan ayniqsa qattiq chiziq tutib, sud va uning yuqori prokurorlariga qarshi sanksiyalar kiritdi. Bu choralar AQSh fuqarolari va ittifoqchilarini tergov qilishda yordam beradigan har qanday guruh yoki tashkilotga ham tatbiq etilgan. 2024-yil oktabr oyida Trump ma'muriyati Isroil jinoyatlarini tergov qilishda ishtirok etgan uchta Falastin huquq tashkilotiga qarshi iqtisodiy jazo choralarini qo'llagan.
2024-yil noyabr oyida XJS Isroil Bosh vaziri Benjamin Netanyaxu va sobiq mudofaa vaziri Yoav Gallantga G'azodagi genotsid urushi davomida sodir etilgan harbiy jinoyatlar uchun hibsga olish orderi chiqargan. Isroil ham Rim Shartnomasiga a'zo emas va sud vakolatini rad etadi.
Blanche maktubda XJSni "siyosiy bosim va institutsional manfaatlar bilan boshqariladigan tergovlar" olib borishda aybladi. U AQShning sud AQSh fuqarolarini tergov qila olmasligi haqidagi pozitsiyasini yana bir bor tasdiqladi: "XJS AQSh fuqarolari ustidan hech qanday yurisdiktsiyaga ega emas - dunyoning hech bir joyida - va bunday vakolatni o'rnatishga urinish noqonuniy va AQSh suverenitetiga to'g'ridan-to'g'ri tajovuzdir".
Maktub nima uchun aynan shu haftada yuborilgani noma'lum. Sud rasmiylari maktubga ochiq javob bermagan, ammo sud organi o'z tergovlarini himoya qilishda davom etmoqda. Maktub uchta XJS sudyasi Nyu-York federal sudida Trump ma'muriyatining sanksiyalariga qarshi da'vo arizasi berganidan keyin e'lon qilindi.
Source: www.aljazeera.com