Buyuk Britaniyaning o‘ta o‘ngchi, immigratsiyaga qarshi Reform UK partiyasi rahbari Nayjel Faraj, oddiy xalq vakili sifatida tanilgan bo‘lsa-da, parlamentdagi eng ko‘p daromad oluvchi deputatlardan biriga aylandi. 2024-yilda deputat bo‘lganidan beri u tashqi ishlardan 2,5 million dollardan ortiq daromad qilgan.
Faraj parlament standartlari komissariga 5 million funt sterlinglik sovg‘a bo‘yicha tergov uchun yuborilgan. Iyun oyida ma’lum bo‘lishicha, u oltin sotishni targ‘ib qilgan 12 soatlik ish uchun 270 ming funt sterling olgan – bu uning ishchilar sinfi saylovchilariga da’vo qilgan qiyofasiga zid.
Endi bu qarama-qarshilik yanada muhim. Rupert Louning Restore Britain partiyasi sof populistik alternativ sifatida maydonga chiqib, Reformning reytingiga tahdid solmoqda. Farajning daromadlari uning antielita brendi o‘zining elita daromadlari bilan sinovdan o‘tishiga sabab bo‘lmoqda.
London Qirolicha Meri universiteti professori Tim Beylning aytishicha, “populistik radikal o‘ng partiyalar ortida odatda boy elit erkaklar turadi, ular o‘z iqtisodiy manfaatlarini ilgari surish uchun partiyalarni moliyalashtiradi”. Faraj uchun xavf ikkiyuzlamachilikda – Buyuk Britaniyada bu eng yomon ayblovdir.
Bristol universiteti eksperti Sem Pauerning ta’kidlashicha, Faraj “ochiqlik qoidalarining chekkasida ishlamoqda” va ruxsat beruvchi tizimni “chegarasigacha sinovdan o‘tkazmoqda”. Uning fikricha, shaffoflikning o‘zi kifoya emas – kuchli tartibga solish kerak.
Reform UK asosan boy donorlar hisobiga yashaydi. Tailandda yashovchi kripto investor Kristofer Xarborn partiyaga 22 million funt sterlingdan ortiq xayriya qilgan – bu Buyuk Britaniya tarixidagi eng yirik shaxsiy xayriya. The Guardian nashri Faraj 2024-yil boshida Xarborndan 5 million funt sterlinglik sovg‘a olganini, ammo deklaratsiya qilmaganini aniqlagan.
Farajning eng daromadli ishlaridan biri Direct Bullion kompaniyasida “brend elchisi” rolidir. U 12 soatlik ish uchun 270 ming funt sterling olgan. Bu uning antielita imidjiga putur yetkazadi.
Ba’zi saylovchilar sodiq qolmoqda. 61 yoshli rassom Terri Skott “har safar” Reformga ovoz berishini aytadi. Ammo 70 yoshli nafaqaxo‘r Syuzan Atkinsonda ishonch yo‘qolgan – u siyosatchilar “va’da berib, hech narsa qilmasligini” ta’kidlaydi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, Xarborn sovg‘asi haqidagi xabarlar Reformga ovoz berish istagini pasaytirgan. Pauerning fikricha, Direct Bullion kabi mojarolar Reformni “o‘ngning tizim partiyasi”ga aylantirishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com