Isroil moliya vaziri Bezalel Smotrich ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida Isroil G‘arbiy Sohildagi noqonuniy aholi punktlarini Negev va Jalilaga kengaytirish bo‘yicha “inqilob” boshlaganini ma’lum qildi.
Ushbu bayonot Isroil hukumati yaqinda G‘arbiy Sohilning markaziy qismida 13 ta yangi aholi punkti tashkil etishni ma’qullaganidan so‘ng berildi. Xalqaro huquq nuqtai nazaridan noqonuniy hisoblangan bu punktlar strategik muhim hududlarda joylashgan bo‘lib, Isroil rasmiylari ular ishg‘ol qilingan Falastin hududi ustidan nazoratni mustahkamlashga xizmat qilishini ta’kidlamoqda.
Loyiha asosiy e’tiborni Nablus, Ramalla va Baytlahm kabi yirik falastin shaharlarini bog‘lovchi 60-marshrut bo‘ylab, shuningdek, Iordan vodiysi tomon sharqqa cho‘zilgan hududlarga qaratadi. Falastin rasmiylari bu kengayish ishg‘ol qilingan Sharqiy Quddusni G‘arbiy Sohilning qolgan qismidan yanada izolyatsiya qilib, ikki davlatli yechim istiqbolini barbod qilishidan ogohlantirmoqda.
2022-yilda Bosh vazir Benjamin Netanyaxu Isroil tarixidagi eng o‘ng qanotli hukumatni tuzganidan beri aholi punktlarini kengaytirish keskin tus oldi. Falastin Isroil tadqiqotlari forumi (MADAR) ma’lumotlariga ko‘ra, bu davlat tomonidan aholi punktlarini kengaytirish uchun ajratiladigan mablag‘larning misli ko‘rilmagan darajada oshishiga olib keldi.
2012-2022 yillarda yiliga o‘rtacha 8 ta yangi punkt tashkil etilgan bo‘lsa, 2023-yilda bu ko‘rsatkich 32 taga, 2024-yilda esa 62 taga yetdi. 2025-yilda kengayish yana jadallashib, G‘arbiy Sohilda rekord darajadagi 86 ta yangi punkt tashkil etildi. Taxminan 500 000 isroillik ko‘chmanchi G‘arbiy Sohildagi, yana 250 000 nafari esa Sharqiy Quddusdagi aholi punktlarida istiqomat qiladi.
Aholi punktlarining kengayishi ko‘chmanchilarning falastinliklarga qarshi shafqatsiz zo‘ravonliklari bilan bir vaqtda sodir bo‘lmoqda. Birlashgan Millatlar Tashkiloti tergovi 2023-yildan beri G‘arbiy Sohilda isroillik ko‘chmanchilarning falastin qishloqlari va qishloq xo‘jaligi yerlariga hujumlari 130 foizga oshganini aniqladi.
Juma kuni ko‘chmanchilar al-Maniya qishlog‘idagi asosiy elektr liniyasini buzib, jamiyatni elektrsiz qoldirib, keng vahima qo‘zg‘atdi. Shu kuni Tulkarm yaqinidagi issiqxonalar vayron qilindi, himoya to‘rlari yirtilib, mahalliy oilaviy bizneslarga zarar yetkazildi. Sharqiy Quddusda ko‘chmanchilar 1300 qo‘yni boqadigan o‘nlab badaviylar oilalari foydalanadigan Ein Ravabi bulog‘ini egallab oldi.
May oyida mustamlaka va devor qarshilik komissiyasi (CWRC) G‘arbiy Sohilda Isroil kuchlari va ko‘chmanchilari tomonidan 1659 ta hujumni qayd etdi, shundan 551 tasi bevosita ko‘chmanchilar tomonidan sodir etilgan. Zo‘ravonlik Ramalla, Nablus va Xalvonda to‘plangan bo‘lib, 7222 daraxt, jumladan 3300 dan ortiq zaytun daraxti vayron qilingan yoki yoqib yuborilgan.
Isroil davlati falastinliklarning uylarini buzishni ham kuchaytirib, may oyida 70 ta buzish operatsiyasi o‘tkazilib, G‘arbiy Sohil va Quddusda 155 ta inshoot vayron qilindi. 2023-yil 8-oktabrdan beri G‘arbiy Sohilda Isroil kuchlari va ko‘chmanchilarining birgalikdagi zo‘ravonligi 1175 falastinlikning o‘limiga, 12 919 kishining yaralanishiga olib keldi. Shu bilan birga, 24 000 ga yaqin falastinlik hibsga olingan va 33 000 kishi o‘z uylaridan ko‘chirilgan.
Source: www.aljazeera.com