London, Buyuk Britaniya – King's kolleji talabasi Xadija* (ismi o'zgartirilgan) o'qishining yettinchi haftasida universitetdan qo'rqinchli qo'ng'iroq oldi. Unga Isroil armiyasida xizmat qilgan o'qituvchisi haqida “noo'rin va haqoratli” izohlar bergani aytildi. Keyingi besh oy davomida u intizomiy jarayondan o'tdi, natijada o'qituvchining darslariga qatnashish taqiqlandi va 2000 so'zlik “reflektiv” insho yozish buyurildi. Shuningdek, uni Buyuk Britaniya hukumatining “terrorizmga qarshi” Prevent dasturiga yo'naltirish masalasi ko'rib chiqildi.
Bu voqea o'tgan yili, o'smir Falastin tarafdori talabalar WhatsApp guruhida o'qituvchining LinkedIn profilini ko'rib, uning to'rt yil Isroil armiyasida xizmat qilganini va Falastinliklarga munosabatni oqlovchi kontentni qayta joylaganini bilib, “kasal” his qilganini yozganidan keyin sodir bo'ldi. O'sha paytda Isroilning G'azodagi genotsid urushi kamida 67,194 kishini o'ldirgan edi.
Al Jazeera va Liberty Investigatesning qo'shma tekshiruvi shuni ko'rsatdiki, King's kolleji 2023-yil oktabrdan 2025-yil noyabrgacha Falastin tarafdori namoyishlarida qatnashgan kamida 26 nafar talabani intizomiy tergovga tortgan. Bu Britaniya universitetlari orasida eng yuqori ko'rsatkichdir. 156 ta universitetga so'rov yuborilgan bo'lib, 42 tasi 236 nafar talaba va xodimni tergov qilgan.
King's kolleji vakilining aytishicha, universitet “talabalarni qonuniy mansubliklari, jumladan, Falastin tarafdori qarashlari uchun intizomiy jazolamaydi”. Biroq, talabalar ittifoqi prezidenti Luqmaan Vaqar universitetni “o'zboshimchalik bilan tergovlarni namoyishlarda ishtirok etishni oldini olish uchun qurol sifatida ishlatishda” aybladi.
26 nafar talabadan 13 nafari 2025-yil may oyida tashkil etilgan lager namoyishida ishtirok etgani uchun tergov qilingan. Ulardan to'qqiz nafari sog'liq va xavfsizlik qoidalarini buzgani uchun rasmiy ogohlantirish olgan. Yana olti nafar talaba uchta alohida tadbirni buzishga urinishda ishtirok etgani uchun jazolangan. Misrlik talaba Usama G'anem esa cheksiz muddatga chetlatilgan va vizasi bekor qilingan.
Universitetning qurol-yarog' kompaniyalari bilan aloqalari ham tanqid ostida. King's 2020-yildan beri BAE Systems, Thales va Rolls Royce kabi kompaniyalar bilan tadqiqot hamkorligidan kamida 3,3 million funt sterling olgan. Bu kompaniyalar G'azoni bombardimon qilishda ishlatiladigan F-35 samolyotlari uchun qismlar ishlab chiqaradi. Talabalar universitetni Isroil genotsidiga sherik bo'lgan kompaniyalardan voz kechishga chaqirmoqda.
Xadija intizomiy jarayonni “xushomad marosimi” deb ta'rifladi. Uning aytishicha, bu uning ruhiy holatiga jiddiy ta'sir ko'rsatgan. “Bu meni chindan ham buzdi”, dedi u ikkinchi kursga o'tish arafasida.
Source: www.aljazeera.com