Nigeriyaning 2026-yilgi byudjetiga kiritilgan soxta federal tuzilma Afrika qit’asidagi eng yirik demokratik davlatda katta siyosiy janjalni keltirib chiqardi. Ushbu soxta agentlikka 1,3 milliard naira (taxminan 705 248 funt sterling) ajratilgan edi.

Soxta agentlik haqidagi ma’lumotlar o‘tgan yilning oktyabr oyida, prezidentning apparat rahbari Femi Gbajabiamila politsiyaga murojaat qilib, uning imzosi, rasmiy muhrlar va ma’lumotnoma raqamlari soxtalashtirilganini bildirganida oshkor bo‘ldi. Adeniyi Adeyemi Matthew ismli shaxs prezidentlik tomonidan tayinlangan “Prezident xorijiy intervensiyani rag‘batlantirish kengashi” (PFIPC) rahbari ekanligini da’vo qilgan.

Ish bo‘yicha sud majlisi 27 iyul kuni poytaxt Abujadagi sudda ko‘rilishi kutilmoqda. Politsiya Adeyemi va yana ikki shaxsga nisbatan soxtalashtirish, o‘zini boshqa shaxs qilib ko‘rsatish va firibgarlik kabi sakkizta modda bo‘yicha ayblov e’lon qilgan.

Nigeriya prezidenti administratsiyasining 1 iyuldagi bayonotida, Adeyemi tashqi ishlar vazirligidan ruxsatsiz elchilar bilan uchrashgan va mamlakat bosh hisobchisi idorasini PFIPC uchun Markaziy bank va 33 ta tijorat bankida hisob raqamlari ochishga undaganligi ta’kidlangan. Haqiqiy Nigeriya investitsiyalarni rag‘batlantirish kengashi ham PFIPC bilan o‘xshashliklar haqida xabar bergan.

PFIPC nafaqat byudjetga kiritilgan, balki Abujadagi federal kotibiyatda ofis maydoni bilan ham ta’minlangan. Bu Adeyemining qanday qilib kirish huquqiga ega bo‘lganligi haqida savollar tug‘dirgan, ba’zi tanqidchilar esa hukumatning eng yuqori darajadagi amaldorlari bilan til biriktirilgan bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqda.

Prezident Bola Tinubu 10 iyul kuni mustaqil korruptsiyaga qarshi komissiyaga (ICPC) tekshiruv boshlashni topshirdi. Senatning mustaqil tergov o‘tkazish taklifi esa qabul qilinmadi. Vakillar palatasi esa byudjet va iqtisodiy rejalashtirish vaziri Abubakar Atiku Baguduni so‘roq qilish uchun qo‘mita tuzdi.

Tanqidchilar Tinubu ma’muriyatini ushbu janjalda ishtirok etgan asosiy amaldorlarning munozarali o‘tmishiga ishora qilmoqda. Gbajabiamila 2007-yilda AQShning Jorjiya shtati Oliy sudi tomonidan advokatlik faoliyatidan uch yilga chetlashtirilgan edi. Bagudu esa 2003-yilda Texasdagi federal qamoqxonada olti oy o‘tkazgan va sobiq diktator Sani Abachaga yordam berishda ayblangan.

So‘nggi janjal Tinubuga yanvar oyidagi saylovlar oldidan qo‘shimcha bosim o‘tkazmoqda. Sobiq vitse-prezident Atiku Abubakar mustaqil tergov komissiyasi tuzishni talab qilgan.

Source: www.theguardian.com