AQSh hukumati “Gavana sindromi” deb nomlanuvchi sirli nevrologik kasallikdan jabr ko‘rgan josuslar, diplomatlar va ularning oila a’zolariga qariyb 3 million dollar (2,2 million funt sterling) miqdorida tovon to‘ladi. Bu to‘lovlar ushbu kasallik bilan bog‘liq holda AQSh agentliklari xodimlariga birinchi marta amalga oshirilmoqda.

Kasallikning dastlabki belgilari 2016-yilda AQShning Kubadagi elchixonasidagi diplomatlarda kuzatilgan. O‘shandan beri Xitoy va boshqa mamlakatlardagi amerikalik xodimlar “anomal sog‘liq hodisalari” haqida xabar berishgan. Jabrlanganlar past ovozli g‘uvillash, chertishlar, chiyillash va “metallning g‘ijirlashi” kabi tovushlarni eshitish, shuningdek, bosh suyagiga kuchli bosim, bosh aylanishi va ko‘ngil aynishini boshdan kechirishgan.

AQSh Mudofaa vazirligi tovon to‘lovlari e’lon qilinganidan so‘ng “zarar ko‘rgan xodimlarning g‘amxo‘rligiga” ustuvor ahamiyat berishda davom etishini ma’lum qildi. To‘lovlar 2021-yilda imzolangan Gavana qonuni asosida amalga oshirildi.

“Gavana sindromi”ga nima va kim sababchi ekanligi haqida ko‘p yillar davomida turli taxminlar mavjud. Ba’zilar kasallikni mikroto‘lqinlar keltirib chiqaradi, deb da’vo qilgan, bu esa xorijiy davlat AQSh xodimlariga qarshi sonar qurol ishlatgan bo‘lishi mumkin degan taxminlarga sabab bo‘lgan.

Sobiq Markaziy razvedka boshqarmasi (CIA) tahlilchisi Erika Stit 2022-yilda CBS News’ga bergan intervyusida: “Mening miyam buzilgan. Biz buni o‘z mamlakatimizga xizmat qilish natijasida oldik. Va bizga g‘amxo‘rlik qilishga haqlimiz”, degan edi.

O‘tgan yili aksariyat AQSh razvedka idoralari va departamentlari xorijiy kuch tomonidan “yangi qurol yoki prototip qurilma” yordamida AQSh xodimlariga zarar yetkazilgani “juda dargumon” degan xulosaga kelgan. Biroq, AQSh razvedka hamjamiyatining kichik bir qismi bu nazariyani butunlay rad etmagan.

Source: www.bbc.co.uk