Amerika Qo‘shma Shtatlari Eron bilan Hormuz bo‘g‘ozidagi nazorat masalasida to‘qnashuvlarni davom ettirmoqda. Yakshanba kuni AQSh Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) ertalabgi zarbalar Eronning hujum qobiliyatini zaiflashtirishga qaratilganini ma’lum qildi.
CENTCOM bayonotida: “Bugun soat 17:00 ET (21:00 GMT) da AQSh Markaziy qo‘mondonligi kuchlari Eronning Hormuz bo‘g‘ozida tinch dengizchilar va tijorat kemalariga hujum qilish qobiliyatini pasaytirish uchun yana zarbalar bera boshladi. Bosh qo‘mondon (Prezident Tramp) Eron kuchlarini javobgarlikka tortish uchun zarbalarni buyurdi”, deyiladi.
Eron davlat matbuoti Hormuz bo‘g‘ozi yaqinidagi Sirik, Qeshm oroli, Jask va Bandar Abbos g‘arbidagi hududlarda portlashlar sodir bo‘lganini xabar qildi. Hormozgon viloyati gubernatorligi fuqarolar orasida qurbonlar yo‘qligini ma’lum qildi.
Yakshanba kungi hujumlar 7-iyulda boshlangan AQSh-Eron mojarosining so‘nggi bosqichidir. O‘tgan haftada uchta zarba berildi, jumladan shanba kuni CENTCOM Erondagi 140 ga yaqin harbiy nishonga zarba berganini aytdi. Nishonlar orasida uchuvchisiz samolyotlar, raketalar, o‘q-dorilar, kuzatuv va dengiz operatsiyalari obyektlari bor edi.
Eron Iordaniya, Bahrayn, Quvayt, Qatar va Ummondagi AQSh harbiy bazalariga qarshi hujumlar bilan javob qaytardi. O‘tgan oy imzolangan o‘zaro anglashuv memorandumi (MOU) barcha harbiy harakatlarni “darhol va doimiy” to‘xtatishni nazarda tutgan bo‘lsa-da, Hormuz bo‘g‘ozi masalasi asosiy to‘siq bo‘lib qolmoqda.
Memorandumga ko‘ra, Eron 60 kun davomida Hormuz bo‘g‘ozi orqali tijorat kemalarining erkin o‘tishini ta’minlash uchun “eng yaxshi sa’y-harakatlarni” qilishi kerak edi. Biroq Eron so‘nggi haftalarda konteyner kemalari va tankerlarga uchuvchisiz samolyotlar bilan hujum qilgan.
AQSh ma’muriyati bu hujumlarni memorandumning buzilishi deb hisoblaydi va harbiy kuch bilan javob beradi. Shanba kungi hujumlar sababi sifatida Kipr ro‘yxatidagi M/V GFS Galaxy kemasiga qilingan hujum ko‘rsatilgan, unda bir dengizchi bedarak yo‘qolgan.
Eron shanba kuni Hormuz bo‘g‘ozini yana yopganini e’lon qildi, AQSh esa bo‘g‘oz ochiqligini ta’kidlamoqda. Prezident Tramp juma kuni memorandumdagi sulhni “tugagan” deb hisoblaganini, ammo muzokaralar davom etishini aytdi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antoniu Guterres tomonlarni “maksimal vazminlik” ko‘rsatishga chaqirdi. Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Esmoil Baqoiy mintaqa davlatlarini AQSh harbiylarini qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatishga chaqirdi.
Source: www.aljazeera.com