Afrika davlatlari chegaralarni himoya qilish, hududlarni kuzatish va muhim infratuzilmani qo‘riqlashda hali ham xorijiy yetkazib beruvchilarga qaram bo‘lib kelmoqda. Turkiya dronlari, Xitoy kuzatuv tizimlari va Rossiya qiruvchi samolyotlari qit’aning ko‘plab havo kuchlarining asosini tashkil etadi.
Biroq, Abuja shahrida joylashgan Terra Industries startapi bu tenglamani o‘zgartirishga urinmoqda. 2024-yilda yigirma yoshli Nathan Nwachuku va Maxwell Maduka tomonidan asos solingan kompaniya Abuja va Akkra shaharlaridagi zavodlarida dronlar, avtonom kuzatuv minoralari va uchuvchisiz yer usti transport vositalarini loyihalashtiradi va ishlab chiqaradi.
Terra o‘z dasturiy ta’minoti, havo korpuslari, parvonalar va litiy-ion batareyalarini ishlab chiqadi, mahsulotlarning 70 foizdan ortig‘i mahalliy manbalardan olinadi. Kompaniya hozirda 11 milliard dollarlik infratuzilmani, jumladan, elektr stansiyalari, litiy va oltin konlari, neftni qayta ishlash zavodlari va boshqa strategik ob’ektlarni himoya qilish uchun o‘z tizimlaridan foydalanilayotganini ma’lum qilmoqda.
Terra’ning xususiy infratuzilma xavfsizligidan Nigeriya mudofaa institutlari bilan hamkorlikka o‘tishi o‘zgaruvchan muhitni aks ettiradi. Bosh direktor Nathan Nwachuku Gvineya ko‘rfazidagi qaroqchilik va noqonuniy baliq ovlash bilan bog‘liq dengiz kuzatuvi, chegara monitoringi va energiya resurslarini himoya qilish kabi muammolarni hal qilishga e’tibor qaratilganini ta’kidladi.
Kompaniya Ganadagi ikkinchi ishlab chiqarish zavodi 2028-yilga borib yiliga 50 000 dona dron ishlab chiqarish quvvatiga ega bo‘lib, Afrikadagi eng yirik dron ishlab chiqarish markaziga aylanishi kutilmoqda. Nwachuku uzoq muddatli maqsad Janubiy Osiyo va Janubiy Amerikadagi bozorlarni ham qamrab olish ekanini aytdi.
Terra 34 million dollar sarmoya jalb qildi, bu Afrikadagi eng yirik erta bosqich moliyalashtirishlardan biri hisoblanadi. Sarmoya Palantir Technologies asoschilaridan biri Joe Lonsdale asos solgan 8VC, Lux Capital va Valor Equity Partners tomonidan amalga oshirildi.
Biroq, mahalliy ishlab chiqarish mudofaa suverenitetini ta’minlash uchun yetarli emas. PASIDA direktori Janice Greaverning ta’kidlashicha, intellektual mulk, ish o‘rinlari va hisobdorlik masalalari hal qilinmasa, bir qaramlik boshqasiga almashtiriladi. Terra’ning muvaffaqiyati hukumatlarning texnologiyalarni qanday sotib olishi, tartibga solishi va nazorat qilishiga bog‘liq.
Source: www.aljazeera.com