Yevropa Ittifoqining yuqori sudi (CJEU) Ispaniyaning 2017 yilgi Kataloniya mustaqillik referendumida ishtirok etganlarga amnistiya berish to‘g‘risidagi qonunini qo‘llab-quvvatladi. Bu qaror Ispaniya Bosh vaziri Pedro Sanches uchun muhim yutuq bo‘lib, uning 2023 yilgi saylovlardan keyin hokimiyatda qolishiga imkon bergan edi.
CJEU sudyasi Koen Lenaertsning ta'kidlashicha, Ispaniya amnistiya qonuni a'zo davlatlarning vakolatiga kiradigan sohaga tegishli va Bryusseldagi Yevropa Ittifoqi organlariga murojaat qilishni talab qilmaydi. Sud, shuningdek, qonun siyosiy va institutsional keskinlikni kamaytirish va yarashuv jarayonini osonlashtirish maqsadida jinoiy javobgarlikni bekor qilishga qarshi emasligini bildirdi.
Qonun 2024 yilda Ispaniya parlamentida qabul qilingan bo‘lib, 2023 yilgi saylovlardan so‘ng katta muxolifat noroziliklariga sabab bo‘lgan edi. Buning asosiy sababi, Sanchesning ozchilik hukumati Kataloniya va Bask millatchi guruhlari, jumladan, sobiq mintaqaviy rahbar Karles Puchdemonning partiyasi tomonidan qo‘llab-quvvatlanishi edi.
Konservativ Xalq partiyasi (PP) amnistiyani noqonuniy deb hisoblab, sudga murojaat qilgan edi. Biroq Ispaniya Adliya vaziri Feliks Bolanos qarordan so‘ng amnistiyaning Yevropa qonunchiligiga muvofiqligiga “hech qanday shubha” yo‘qligini aytdi. U televideniye orqali qilgan bayonotida, amnistiya aholining bir qismi tomonidan qattiq rad etilgan bo‘lsa-da, “bunga arziydi” deb ta'kidladi.
Kataloniyadagi vaziyat normallashganini ko‘rib, Bolanosning so‘zlariga ko‘ra, “hech kim, hatto eng qattiq tanqidchilar ham uning afzalliklaridan voz kechishni xohlamaydi”. Amnistiya Kataloniya mustaqillik harakati bilan bog‘liq “terrorchilik” harakatlarida aybdor deb topilganlarni, agar bu harakatlar zo‘ravonliksiz va inson huquqlarini buzmasa, jazodan ozod qiladi.
2017 yilgi referendumda 43% ishtirok etgan bo‘lib, ovoz berganlarning 92% mustaqillikni qo‘llab-quvvatlagan. Kataloniyaning sobiq rahbari Karles Puchdemon amnistiyaga qaramay, Belgiyada surgunda yashamoqda, chunki unga nisbatan amnistiya doirasiga kirmaydigan alohida pul o‘g‘irlash ayblovi mavjud. Ispaniya Konstitutsiyaviy sudi kelgusi oylarda ushbu ish bo‘yicha qaror chiqarishi kutilmoqda.
Source: www.dw.com