Podrobno.uz xabariga ko‘ra, GJ 3378b sayyorasi — Yerdan taxminan 25 yorug‘lik yili uzoqlikda, Jirafa yulduz turkumida joylashgan bo‘lib, olimlar uni yerdan tashqari hayotni qidirish uchun eng istiqbolli nomzodlardan biri deb hisoblamoqda. Yangi tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, u o‘z yulduzining yashash zonasida joylashgan va suyuq suv mavjudligi uchun sharoitga ega bo‘lishi mumkin.
Kaliforniya universiteti (Irvine) olimlari ma’lumotlariga ko‘ra, sayyora Yer Quyoshdan oladigan issiqlik va nurlanishning taxminan 90 foizini oladi. Bu shuni anglatadiki, u ma’lum sharoitlarda suyuq suv saqlanib qolishi mumkin bo‘lgan hududda joylashgan — bu hayotning mumkin bo‘lishi uchun asosiy omillardan biridir.
Biroq, insoniyat hali GJ 3378b ga yetib bora olmaydi. Apollo-10 kosmik kemasining tezligi (taxminan 11,1 km/s) bilan uchilsa, sayyoraga sayohat taxminan 675 ming yil davom etadi.
Dastlab GJ 3378b gaz giganti deb hisoblangan. 2024 yilda kashf etilganidan so‘ng, fransuz tadqiqotchilari uning massasini Yer massasining taxminan 5,26 baravariga teng deb baholab, uni zich vodorod atmosferasiga ega “mini-Neptun” sinfiga mansub deb taxmin qilishgan, bu suyuq suv mavjudligiga imkon bermaydi.
Biroq, Pol Robertson boshchiligidagi yangi guruh ushbu ma’lumotlarni qayta ko‘rib chiqdi. Tadqiqotchilar aniqroq spektrometrlardan foydalanib, oldingi hisob-kitoblar o‘lchov natijalariga ta’sir ko‘rsatgan oy siklining tasodifiy mos kelishi tufayli buzilgan bo‘lishi mumkinligini aniqladilar.
Qayta tahlildan so‘ng, sayyoraning massasi Yer massasining taxminan 2,3 baravariga teng ekanligi va uning yulduz atrofida aylanish davri taxminan 21 kun ekanligi ma’lum bo‘ldi. Bu GJ 3378b gaz dunyosi emas, balki qattiq toshloq sirtga ega bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Endi asosiy savol — sayyora o‘z yulduzining nurlanishi va kuchli zarrachalar oqimi ta’sirida atmosferani saqlab qola olganmi. Uning atmosferasini to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘rganish hozircha imkonsiz: GJ 3378b Yerdan kuzatuvchilar nuqtai nazaridan o‘z yulduzi oldidan o‘tmaydi, shuning uchun James Webb teleskopi kerakli tahlilni o‘tkaza olmaydi.
Hayotning mumkin bo‘lgan belgilarini batafsil izlash faqat kelajakda — NASA 2040-yillarda foydalanishni rejalashtirayotgan Habitable Worlds Observatory kabi yangi kosmik observatoriyalar ishga tushirilgandan keyin mumkin bo‘ladi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Bayqo‘ng‘ir kosmodromidan “Soyuz MS-29” boshqariladigan kemasi uchirilgan edi. Uning bortida ikki rossiyalik kosmonavt va NASA astronavti bo‘lgan.
Source: podrobno.uz