AQSh va Eron o‘rtasidagi zarbalar almashinuvi tobora kuchayib bormoqda. Har ikki tomon ham Hormuz bo‘g‘ozida harbiy ustunlikka erishishni oldini olish maqsadida harakat qilayotganini da’vo qilmoqda.
AQSh janubiy Eronni, so‘nggi kunlarda esa mamlakatning boshqa qismlarini bombardimon qilmoqda. Tehron esa ko‘rfazdagi qo‘shni davlatlar va Iordaniyadagi AQSh harbiy bazalariga zarba bermoqda.
Ikkala tomonning o‘qlari fuqarolik infratuzilmasiga ham yetib bormoqda, bu esa xalqaro huquqning buzilishi haqida savollar tug‘dirmoqda. Iyun oyida imzolangan tinchlik memorandumining amal qilishi to‘xtagan.
AQSh prezidenti Donald Tramp Fox Newsga bergan intervyusida: “Biz ularning barcha elektr stansiyalarini, barcha ko‘priklarini yo‘q qilamiz, agar ular muzokaralar stoliga o‘tirmasalar”, deb tahdid qilgan.
Eron rasmiylariga ko‘ra, 15 iyuldan beri kamida 50 kishi halok bo‘lgan, 500 kishi yaralangan. Janubiy va shimoli-g‘arbiy Erondagi o‘nlab obyektlar, jumladan harbiy markazlar, temir yo‘llar va aeroportlar nishonga olingan.
Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IRGC) qo‘shni davlatlardagi AQSh harbiy aktivlariga javob zarbalari berib, kamida ikki AQSh harbiy xizmatchisining o‘limiga sabab bo‘lgan.
Xalqaro gumanitar huquq fuqarolik infratuzilmasini nishonga olishni qat’iyan taqiqlaydi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antoniu Guterrishning matbuot kotibi “fuqarolik infratuzilmasiga hujumlardan ayniqsa xavotirda ekanligini” bildirgan.
Jeneva konvensiyalariga ko‘ra, fuqarolik infratuzilmasiga yo‘llar, ko‘priklar, temir yo‘llar, aeroportlar, elektr stansiyalari, kanalizatsiya tizimlari, kasalxonalar, telefon va internet tizimlari kiradi. Ichimlik suvi inshootlari, sug‘orish tizimlari, oziq-ovqat, ekinlar, chorva mollari, to‘g‘onlar va atom elektr stansiyalari ham nishonga olinishi mumkin emas.
Fuqarolik infratuzilmasi faqatgina harbiy maqsadlarda foydalanilganligi isbotlangan taqdirdagina qonuniy nishonga aylanadi. Biroq hujumlar fuqarolarga yetkaziladigan zarar harbiy foydadan oshmasligi sharti bilan amalga oshirilishi kerak.
Eron ommaviy axborot vositalari va rasmiylari AQShning fuqarolik infratuzilmasiga bir necha zarba bergani haqida xabar bergan. Vashington esa faqat harbiy logistika infratuzilmasini nishonga olganini da’vo qilmoqda.
Eron Quvayt, Ummon, Iordaniya va Qatardagi harbiy bazalarni, shuningdek, fuqarolik infratuzilmasini nishonga olgan. IRGC AQSh harbiy aktivlarini nishonga olayotganini ta’kidlamoqda.
Source: www.aljazeera.com