Human Rights Watch (HRW) tashkilotining yangi hisobotiga ko‘ra, Ekvadorda uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish maqsadida o‘tkazilgan qo‘shma AQSh-Ekvador harbiy kampaniyasi tinch aholiga hujum va suiiste'molliklar bilan kechgan.
Huquq himoyachilari seshanba kuni AQSh Kongressini prezident Donald Tramp ma'muriyatining Lotin Amerikasidagi jinoyatchilikka qarshi militaristik yondashuvi, xususan, Vashington bilan Ekvador o‘rtasidagi “xavfli” hamkorlik ustidan nazoratni kuchaytirishga chaqirdi. Ushbu hamkorlik doirasida AQSh “uskunalar, o‘quv dasturlari, razvedka va yaqinda to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy yordam” ko‘rsatgan.
Hisobot quruqlik va dengizdagi qo‘shma hujumlarga bag‘ishlangan bo‘lib, 62 ta intervyu, 100 dan ortiq fotosurat va videolar, sun'iy yo‘ldosh tasvirlari, kema kuzatuv ma'lumotlari, yong‘in aniqlash ma'lumotlari, tibbiy hujjatlar va sud hujjatlari tahliliga asoslangan.
1-6 mart kunlari Kolumbiya chegarasidagi aholi punktida o‘tkazilgan operatsiyada ekvadorlik askarlar to‘rtta sut fermasi ishchisini “o‘zboshimchalik bilan hibsga olib, qiynoqqa solgan” va uchta mulkni yoqib yuborgan. Keyinchalik ikkita joyga o‘q otilgan. Hibsga olinganlardan biri askarlar uni “elektr toki bilan, tazer bilan qiynoqqa solganini” aytgan.
HRW tahliliga ko‘ra, nishonga olingan mulklar Ekvador hukumati da'vo qilganidek, “Comandos de la Frontera” guruhining lagerlari emas, balki ikki joy yillar davomida tashlab ketilgan, uchinchisi esa ishlayotgan sut fermasi bo‘lgan. AQShning aniq hujumlardagi ishtiroki to‘liq ma'lum emas, ammo Tramp ma'muriyati o‘z kuchlari mintaqadagi operatsiyalarda “ishtirok etganini” tan olgan.
Shuningdek, AQSh Sharqiy Tinch okeanidagi ekvadorlik baliqchilarga hujumlarda ishtirok etgani aniqlangan. 2026-yil yanvar-mart oylarida Galapagos orollari yaqinida ikkita baliqchi kemasiga hujum qilingan, “Fiorella” kemasi esa sakkiz ekipaj a'zosi bilan birga g‘oyib bo‘lgan. Omon qolgan ekipaj a'zolari AQSh bayrog‘i tushirilgan patrul kemasini ko‘rganliklarini aytishgan.
Hisobotda Vashington va Kitodan ko‘plab so‘rovlarga qaramay, ko‘plab savollar javobsiz qolgani ta'kidlangan. “Eng muhimi, Fiorella va uning ekipaji bilan nima sodir bo‘lgani noma'lum”, deyiladi hisobotda. Ekvador operatsiyalari Tramp ma'muriyatining Lotin Amerikasiga nisbatan militaristik yondashuvining bir qismi bo‘lib, bir qator jinoiy guruhlar “xorijiy terrorchi tashkilotlar” deb e'lon qilingan.
Source: www.aljazeera.com