AQSh davlat kotibi Marko Rubio va Xitoy tashqi ishlar vaziri Van Yi Filippin poytaxti Manilada bo‘lib o‘tayotgan ASEAN tashqi ishlar vazirlari yig‘ilishi doirasida uchrashdi. Uchrashuv ikki davlat o‘rtasidagi keskinlikni boshqarish masalalariga bag‘ishlandi.
Tomonlar Janubiy Xitoy dengizidagi bahsli hududlar va AQShning Eronga qarshi urushi kabi mavzularni muhokama qildi. ASEAN davlatlari ushbu yig‘ilishda ikkala masala yuzasidan xavotir bildirgan.
Marko Rubio AQSh va Xitoy o‘rtasida “katta farqlar” borligini va ular “yaqin kelajakda” saqlanib qolishini aytdi. Biroq u va Van Yi bu kelishmovchiliklarni boshqarish zarurligini muhokama qilganini qo‘shimcha qildi. Xitoy rahbari Si Szinpin sentabr oyida AQShga tashrif buyurishi kutilmoqda.
Van Yi AQShni “Xitoyning asosiy manfaatlarini hurmat qilishga, farqlar va kelishmovchiliklarni samarali boshqarishga va Xitoyning qonuniy xavotirlarini hal qilishga” chaqirdi. Xitoy Tashqi ishlar vazirligi muzokaralarni “pragmatik, ijobiy va konstruktiv” deb baholadi.
Uchrashuvdan ikki kun oldin Janubiy Xitoy dengizida Xitoy va Filippin kemalari o‘rtasida to‘qnashuv yuz bergan edi. Unda bir filippinlik dengizchi yaralangan. Rubio bu voqea hech kimga foyda keltirmaganini va Vashington mudofaa shartnomasiga amal qilishini ta’kidladi.
AQSh Filippinga harbiy moliyalashtirishni 2026-moliya yiliga 100 million dollargacha oshirgan va Palavan orolidagi qirg‘oq qo‘riqlash pirini kengaytirish uchun qo‘shimcha 9 million dollar ajratgan.
Rubio ASEAN davlatlari bilan uchrashuvda Eron masalasini ham ko‘tarib, Tehronni keskinlikni kuchaytirishda aybladi. “Agar ular jiddiy bo‘lsa, biz ham jiddiymiz. Agar bo‘lmasa, biz manfaatlarimizni himoya qilish uchun zarur choralarni ko‘ramiz”, dedi u.
AQSh Eronga ketma-ket 11 kecha davomida zarbalar bergan, shu jumladan yo‘llar, ko‘priklar va elektr stansiyalarini nishonga olgan. Bu ikki tomon o‘rtasida o‘tgan oy tuzilgan vaqtinchalik tinchlik kelishuvini deyarli barbod qilgan.
Rubio, shuningdek, payshanba kuni rossiyalik hamkasbi Sergey Lavrov bilan Ukraina urushini muhokama qilishini tasdiqladi. U Vashington mojaroni tugatishda konstruktiv rol o‘ynashga ochiqligini bildirdi.
Source: www.aljazeera.com