Jahon okeanlari iyul oyida rekord darajada isidi. Olimlarning ta’kidlashicha, qutb mintaqalaridan tashqaridagi dengizlar yuzasining o‘rtacha harorati +21°C ni tashkil etdi, bu 2023 yildagi avvalgi rekorddan yuqori.
Yevropaning Atlantika sohillari va O‘rta yer dengizining g‘arbiy qismida eng yuqori harorat qayd etildi. Shu bilan birga, iyul oyi butun dunyo bo‘ylab kuzatuvlar tarixidagi ikkinchi eng issiq oy bo‘ldi.
G‘arbiy Yevropa iyun-iyul oylarida eng issiq ikki oyni boshdan kechirdi: o‘rtacha harorat me’yordan 2,79 darajaga oshdi. Issiqlik va qurg‘oqchilik yirik o‘rmon yong‘inlariga sabab bo‘ldi — yil boshidan beri Yevropa Ittifoqida 500 ming gektarga yaqin maydon yonib ketdi.
The Guardian ma’lumotlariga ko‘ra, qurg‘oqchilik energetika infratuzilmasiga ham ta’sir ko‘rsatdi: Polshada sovutish suvi yetishmasligi tufayli ikkita ko‘mir elektr stansiyasi, Vengriyada esa yagona atom stansiyasi to‘xtatildi. Yevropa g‘alla ishlab chiqaruvchilari uchun yozgi jazirama iqtisodiy zarari taxminan ikki milliard yevroni tashkil etmoqda.
Buyuk Britaniyada iyul oyi Angliya va Uels uchun so‘nggi 190 yildagi eng quruq oy bo‘ldi. Angliyaning katta qismi va butun Uels qurg‘oqchilik zonasi deb e’lon qilindi. Sena, Reyn va Dunay daryolari sathi me’yordan ancha past.
New Civil Engineer nashriga ko‘ra, Angliya Atrof-muhit agentligining yangi tasnifiga muvofiq, 4,6 mingdan ortiq yer usti suv havzalarining atigi 14,3 foizi yaxshi ekologik holatga mos keladi. Yana 65,4 foizi “qoniqarli”, 17 foizi “yomon”, 3,1 foizi esa “juda yomon” deb baholandi. Shu bilan birga, mamlakatdagi barcha yer usti suvlari kimyoviy holat talablariga javob bermaydi.
Yangi baholash 2019 yildagi 16,3 foizga nisbatan pastroq ko‘rsatkichni ko‘rsatmoqda. Biroq agentlik natijalarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri solishtirib bo‘lmasligini ta’kidlaydi, chunki yangi metodologiya kengroq monitoring ma’lumotlariga asoslangan.
Shu bilan birga, ayrim ko‘rsatkichlar bo‘yicha yaxshilanish kuzatilmoqda. 82 foiz hollarda suv havzalarining alohida ekologik ko‘rsatkichlari “yaxshi” yoki “yuqori” deb baholandi. Masalan, Roch daryosidagi fosfat miqdori yuqori oqimdagi tozalash inshootlari uchun maxsus ruxsatnoma joriy etilgach, yomon holatdan yaxshi holatga o‘zgardi.
Olimlar okean isishining dengiz issiqlik to‘lqinlarini kuchaytirayotganini, dengiz sathini ko‘tarayotganini va tropik bo‘ronlar hamda yog‘ingarchilikning kuchayishiga olib kelishi mumkinligini ta’kidlamoqda. Tinch okeanidagi El-Ninyo hodisasi esa yaqin oylarda global haroratni yanada oshirishi mumkin.
Eslatib o‘tamiz, o‘tgan iyul O‘zbekistonda ham eng issiq oylardan biri bo‘ldi. O‘rtacha harorat iqlim me’yoridan 1,3–2,8 darajaga oshdi, cho‘l hududlarida havo deyarli 50 darajagacha qizidi. Qizilqumda 40 darajadan yuqori harorat 19–23 kun qayd etildi.
Source: podrobno.uz