Myanma harbiylari tomonidan amalga oshirilgan havo hujumi natijasida Rakhine shtatining shimolida joylashgan bozor yaqinida kamida 33 kishi halok bo‘ldi. Qutqaruv va isyonchi guruhlar vakillarining xabar berishicha, yana 36 kishi turli darajada jarohat olgan. Bu zarbalar 2021-yilda harbiy to‘ntarish natijasida hokimiyatga kelgan va qurolli qarshilikka sabab bo‘lgan hukumatning demokratiya tarafdorlari va etnik qurolli guruhlarga qarshi bir qator hujumlarining navbatdagi qismidir.
Arakan armiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, jangovar samolyot mahalliy vaqt bilan tush paytida (GMT 05:30) Kyauktaw shahridagi mahalliy bozor yaqiniga ikkita bomba tashlagan. Halok bo‘lganlar orasida savdogarlar, xaridorlar va yo‘lovchilar bor. Guruh o‘lim soni "yanada oshishi mumkinligini" ma’lum qildi. Rakhinedagi yetakchi qutqaruv xodimi Vay Xun Aung Associated Press agentligiga ma’lumotni tasdiqlab, bozor mintaqaning asosiy ulgurji savdo markazi bo‘lib, butun shtatdan savdogarlar va xaridorlarni jalb qilishini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu "Rakhinedagi eng og‘ir havo hujumlaridan biri". Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan surat va videolarda yonayotgan binolar, shikastlangan transport vositalari va yaqin atrofdagi ko‘prikning vayron bo‘lgan qismlari aks etgan.
Myanma harbiylari bu voqea yuzasidan darhol izoh bermadi, biroq avvalroq faqat qonuniy harbiy nishonlarga zarba berishini va qarshilik guruhlarini "terrorizm"da ayblashini bildirgan edi. Myanma 2021-yilgi to‘ntarish natijasida Aung San Suu Chji boshchiligidagi saylangan hukumat ag‘darilganidan beri mojaro girdobida. Butun mamlakat bo‘ylab qarshilik harakati keyinchalik harbiy hukumat va turli qurolli etnik hamda demokratiya tarafdori guruhlar o‘rtasidagi fuqarolar urushiga aylanib ketdi. Prezident Min Aung Xlayn, Myanmaning sobiq harbiy hukumat rahbari, aprel oyida harbiylar tomonidan qo‘llab-quvvatlangan parlament tomonidan saylandi va bu besh yillik armiya boshqaruvidan so‘ng uning hokimiyat ustidan nazoratini rasmiylashtirdi.
Arakan armiyasi Rakhine etnik ozchiligi uchun muxtoriyatga intiluvchi yaxshi tayyorlangan va qurollangan harbiy guruhdir. U 2023-yil noyabrida hujum boshlagan va shundan beri strategik ahamiyatga ega harbiy shtab-kvartiralar hamda shtatning 17 tumanidan 14 tasini egallab olgan. Harbiylar Rakhinedagi janglar kuchayganidan buyon savdo yo‘llariga qattiq cheklovlar joriy etib, oziq-ovqat tanqisligini yanada og‘irlashtirdi. Dekabr oyida Rakhinening Mrauk U tumanidagi kasalxonaga uyushtirilgan havo hujumi natijasida kamida 33 kishi halok bo‘lgan va 70 kishi jarohat olgan edi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, mojaro tufayli Rakhineda qariyb yarim million kishi uy-joyidan mahrum bo‘lgan. Avgust oyida BMT Myanmadagi inson huquqlari ahvoli "yangi eng past darajaga" tushganini, rohinja ozchiligiga nisbatan "shafqatsiz zo‘ravonlik" va noqonuniy iqtisodiy faoliyat, jumladan noyob yer minerallarini noqonuniy qazib olishning halokatli ta’sirini qayd etgan edi. Isyonchi guruhlar va Myanma harbiylari hozir cho‘zilgan mojaroda dronlardan foydalanmoqda, bu mojaro Armed Conflict Location and Event Data (ACLED) loyihasiga ko‘ra 100 mingdan ortiq kishining hayotiga zomin bo‘lgan.
Source: www.aljazeera.com