Isroil prezidenti Isaak Xertsog o‘n yil avval Xevronda yaralangan falastinlikni o‘ldirganlik uchun qasddan odam o‘ldirishda ayblanib sudlangan sobiq askar Elor Azariyaning jinoiy yozuvini o‘chirishga qaror qildi. Bu qaror Isroil armiyasi bosh shtab boshlig‘i general-leytenant Eyal Zamirning qarshiligiga qaramay qabul qilindi.
Harbiylar bu qadamga qarshi chiqqan edi. Mudofaa vaziriga yo‘llangan maktubda Zamir va boshqa yuqori martabali zobitlar Azariya «o‘z qilmishi uchun afsuslanmayotganini va javobgarlikni o‘z zimmasiga olmayotganini, hatto sudlanganidan o‘n yil o‘tgan bo‘lsa ham» ta’kidlagan. Prezident devoni harbiylarning pozitsiyasini hisobga olganini, ammo vaziyat Azariyaga «hayotida yangi sahifa ochish» imkonini berishni oqlaydi, deb ma’lum qildi.
Azariya o‘sha paytda armiya shifokori bo‘lgan va 2016-yil mart oyida Abdel Fattah ash-Sharifning boshiga o‘q uzgani videoga olingan. Ash-Sharif bir askarni pichoqlab yaralagan, ammo allaqachon Isroil askarlari tomonidan otib tashlangan va Azariya uni o‘ldirishidan oldin taxminan 11 daqiqa yerda yotgan edi. Azariya 2017-yilda harbiy sud tomonidan ayblanib, 18 oy qamoq jazosiga hukm qilingan, keyinchalik bu muddat 14 oyga qisqartirilgan. U 2018-yil may oyida to‘qqiz oy o‘tib ozodlikka chiqqan.
Xertsog devoni qaror mudofaa vaziri Isroil Katsning iyul oyidagi iltimosiga binoan va «vaqt o‘tishi, jazoni o‘tash tugallangani va u bildirgan afsus» asosida qabul qilinganini ma’lum qildi. Bayonotda aytilishicha, avf «Yom Kippur — yahudiylarning tavba kuni ruhida» berilgan va dastlabki sud jarayoniga shubha tug‘dirmaydi. Kats avfni olqishlab, X tarmog‘ida bu «Isroil armiyasi askarlari va ularning oilalariga muhim xabar yuboradi: biz jangchilarimizni tashlab ketmaymiz» deb yozdi.
O‘ta o‘ng qanot Milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben-Gvir bu qarorni «chuqur ta’sirli» deb atadi va Xertsogni korrupsiyada ayblanib sudlanayotgan Bosh vazir Benyamin Netanyahuga ham xuddi shunday avf berishga chaqirdi. 2016-yilgi otishma Isroilda qizg‘in munozaralarga sabab bo‘lgan va xalqaro miqyosda qoralangan edi.
Falastin Tashqi ishlar vazirligi otishmani «suddan tashqari qatl» va «harbiy jinoyat» deb qoralab, video lavhalar «ishg‘ol yetakchilarining Isroil armiyasi axloqi haqidagi barcha shiorlarini yo‘q qildi» degan edi. Ash-Sharif oilasi sud jarayonini «fars» deb atab, u Isroilning xalqaro obro‘sini yaxshilashga qaratilgan, adolat o‘rnatishga emas, deb hisoblagan. Birlashgan Millatlar Tashkilotining inson huquqlari bo‘yicha idorasi dastlabki jazoni «haddan tashqari yumshoq» deb baholab, u «jazosizlik madaniyatini mustahkamlash» xavfini tug‘dirishini aytgan. 2024-yilda Jo Bayden ma’muriyati Azariya va uning yaqin oilasini «suddan tashqari qotillik» sababli AQShga kirishini taqiqlagan edi.
Source: www.aljazeera.com