Dunyo hukumatlari Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2030-yilga qadar sayyoramizning kamida 30 foiz quruqlik va dengiz hududlarini himoya qilish bo‘yicha tarixiy maqsadiga erisha olmayapti. Bu haqda chorshanba kuni e’lon qilingan yangi tadqiqotda ma’lum qilindi.
"Campaign for Nature" va "Together for the Ocean" ekologik guruhlari tomonidan olib borilgan tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, 2022-yilda 30x30 maqsadi imzolangandan so‘ng, quruqlik va ichki suvlarning taxminan 20 foizi muhofaza qilinadigan yoki saqlanadigan hududlar sifatida belgilangan. Agar davlatlar mavjud miqdoriy majburiyatlarini to‘liq bajarsa, o‘n yillik oxiriga kelib bu ko‘rsatkich 27 foizga yetishi mumkin.
30x30 maqsadi COP15 da Kunming-Montreal Global Biologik Xilma-xillik doirasida qabul qilingan bo‘lib, 200 ga yaqin davlat tomonidan imzolangan. Ular biologik xilma-xillikning yo‘qolishini kamaytirish uchun har yili kamida 200 milliard dollar ajratishga va’da berishgan.
Tadqiqotda dunyo okeanlarini muhofaza qilish "orqada qolayotgani" ta’kidlangan. Hozirgi qamrov global okeanning 10 foizini tashkil etadi va 2030-yilga borib faqat 12 foizga yetishi mumkin. "Together for the Ocean" tashkiloti "okean 30x30 ning asosiy amalga oshirish muammolaridan biriga aylanmoqda", deb qayd etdi va muhim dengiz ekotizimlari, jumladan, ochiq dengiz va chuqur dengiz yashash joylari "zaif" bo‘lib qolayotganini qo‘shimcha qildi.
O‘tgan oy Birlashgan Millatlar Tashkilotining global tabiat maqsadlariga bag‘ishlangan Biologik Xilma-xillik bo‘yicha Konventsiyasi ham mamlakatlar yo‘lda emasligi haqida ogohlantirgan edi. Hisobotda tabiatni muhofaza qilishni moliyalashtirish global maqsadlarga erishish yo‘lidagi "eng katta to‘siqlardan biri" sifatida ajratib ko‘rsatilgan.
Tadqiqotga ko‘ra, 2030-yil maqsadiga erishish uchun har yili 100 milliarddan 180 milliard dollargacha mablag‘ zarur. Biroq hozirgi yillik xarajatlar atigi 24 milliard dollarni tashkil etadi. "Okean uchun bu farq ayniqsa keskin: har yili taxminan 16 milliard dollar zarur, ammo hozirda faqat 1,8 milliard dollar sarflanmoqda", deyiladi tadqiqotda.
19-oktabrdan boshlab Yerevanda bo‘lib o‘tadigan BMT biologik xilma-xillik sammitida davlatlar erishilgan yutuqlardagi kamchiliklarni muhokama qiladi va maqsadga qaytish yo‘llarini baholaydi.
Source: www.dw.com