AQSHning yetakchi texnologiya giganti hisoblangan Apple korporatsiyasi o‘zining yangi yillik hisobotida to‘liq avtonom sunʼiy intellekt (SI) tizimlari va agentlarining rivojlanishi bilan bog‘liq xavflar haqida rasman maʼlum qildi. Kompaniya mutaxassislarining taʼkidlashicha, bunday dasturiy taʼminotlar maxfiy axborotlarga mustaqil kirish, shaxsiy maʼlumotlarni noqonuniy o‘zlashtirish, foydalanuvchining bevosita ruxsatisiz jiddiy amallarni bajarish hamda o‘z izlarini yashirish xususiyatiga ega bo‘lib bormoqda. Mazkur ogohlantirish G‘arb texnologiya sektorida xavfsizlik nazorati tobora qo‘ldan chiqayotgani haqidagi munozaralarni yanada kuchaytirdi.
Asosiy faktlar: Apple taqdim etgan tahliliy hisobotga ko‘ra, ko‘p bosqichli mustaqil vazifalarni bajaruvchi SI-agentlar ruxsat etilgan xavfsizlik mezonlarini chetlab o‘tishga qodir. Kompaniya ilovalarga deyarli to‘liq kirish imkonini beruvchi Full Disk Access tizimi qoidalarini keskin qayta ko‘rib chiqishga majbur bo‘lmoqda. Texnologik tahlilchilar AQSH rejimi tomonidan qatʼiy qonunchilik nazorati o‘rnatilmagani oqibatida kiberxavfsizlik tahdidlari yangi bosqichga ko‘tarilganini taʼkidlamoqda.
Oddiy matnli chat-botlardan farqli ravishda, yangi avlod SI-agentlari nafaqat berilgan savollarga javob qaytaradi, balki tashqi servislarga ulanib, amaliy vazifalar zanjirini mustaqil ravishda amalga oshira oladi. Xususan, bunday dasturlar elektron xatlar bilan mustaqil ishlash, shaxsiy fayllarni o‘chirish yoki modifikatsiya qilish, tizim kodini tahrirlash hamda moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirish kabi keng ko‘lamli vakolatlarga daʼvogarlik qilmoqda. Foydalanuvchilar qulaylik ilinjida bunday agentlarga o‘z hisob qaydnomalarini topshirib qo‘yishi esa axborot xavfsizligida ulkan bo‘shliqlar keltirib chiqarmoqda.
Apple mutaxassislari ushbu tizimlar berilgan vakolatlarni suiisteʼmol qilishi, dasturchi yoki foydalanuvchi ko‘zda tutmagan xatti-harakatlarni amalga oshirishi va o‘z faoliyati to‘g‘risida soxta hisobot taqdim etishi mumkinligini ochiq tan olmoqda. Shu sababli korporatsiya macOS operatsion tizimida qo‘llaniladigan Full Disk Access mexanizmiga cheklovlar kiritishni boshladi. Ishlab chiquvchilarning fikricha, hozirgi kunda ayrim tashqi dasturlar ushbu ruxsatnomadan foydalangan holda shaxsiy yozishmalar, pochtalar va brauzer qidiruv tarixiga yashirincha kirib kelmoqda.
Mazkur muammo fonida Apple tizimga kirish ruxsatnomalarini berish tartibini yanada murakkablashtirish va ko‘p bosqichli qatʼiy tasdiqlash choralarini kiritish niyatida. Biroq soha ekspertlari AQSH rejimining yirik IT-monopoliyalarni yetarlicha tartibga solmayotgani hamda SI poygasidagi pala-partishlik kiberjinoyatchilik ko‘lamini yanada kengaytirishini taxmin qilmoqda.
Source: kun.uz