Chikago universitetining Iqlim ta'siri laboratoriyasi tomonidan e'lon qilingan tadqiqotga ko'ra, kuchli El-Nino hodisasi tufayli keyingi olti oy ichida 450 mingdan ortiq odam issiqlikdan vafot etishi mumkin. Hisobot 2027-yil fevraligacha bo'lgan davrni qamrab oladi va El-Nino bilan bog'liq issiqlikdan o'lim holatlarini oddiy yil darajasi bilan taqqoslaydi.
Tadqiqotchilar global quruqlik harorati taxminan 1,2 daraja Selsiyga (2,1 Farengeyt) ko'tarilishini, o'ta issiq kunlar esa o'rtacha yilga qaraganda 44 foizga ko'proq bo'lishini taxmin qilmoqda. Rivojlanayotgan davlatlar va Afrikaning Sahel mintaqasi nomutanosib ravishda qattiq zarar ko'rishi kutilmoqda.
Hisobot Sahel bo'ylab qo'shimcha 66,800 o'limni prognoz qilmoqda, bunda eng yuqori ko'rsatkich Nigeriyada (31,400), Indoneziyada (19,300) va Sudanda (17,600) qayd etilishi mumkin. Filippin, Vetnam, Tailand va Kambodjada jami 19,400 qo'shimcha o'lim, Hindistonda 15,800 va Braziliyada 13,300 o'lim kutilmoqda.
Laboratoriya asoschilaridan biri va tadqiqot muallifi Maykl Grinshteynning ta'kidlashicha, natijalar issiqlik harorat allaqachon yuqori va daromadlar nisbatan past bo'lgan joylarda eng katta xavf tug'dirishini ko'rsatadi. "Agar siz allaqachon issiq joyda bo'lsangiz, qo'shimcha bir necha daraja ancha xavfli bo'ladi", dedi u. Boyroq joylarda konditsioner, barqaror suv ta'minoti va sog'liqni saqlash xizmatlaridan foydalanish imkoniyati yaxshiroq ekanligini qo'shimcha qildi.
Grinshteyn issiqlik xavfi El-Ninoning o'zidan ham uzoq davom etishi va keyingi yozga qadar ta'sir qilishi mumkinligini aytdi. NRDC India tashkilotining issiqlik bo'yicha mutaxassisi Abxiyant Tivari Associated Press agentligiga bergan intervyusida prognozlar harakatga undashi kerakligini aytdi. Uning so'zlariga ko'ra, hatto Hindistonda ham qog'ozda yaxshi rejalar mavjud bo'lsa-da, moliyalashtirish va amalga oshirish zaif nuqtalar bo'lib qolmoqda. "Tayyorgarligimizning haqiqiy o'lchovi qancha issiqlik ogohlantirishlari chiqarganimiz emas, balki odamlarni qanchalik samarali himoya qilishimiz va oldini olish mumkin bo'lgan o'limlarni kamaytirishimizdir", dedi u.
Bu yilgi El-Nino iyun oyida rivojlana boshladi va tarixdagi eng kuchlilaridan biri bo'lishi kutilmoqda. Mutexassislarning aytishicha, tsiklik ravishda sodir bo'ladigan bu tabiiy ob-havo hodisasi iqlim o'zgarishi tufayli "qo'shimcha quvvat" olmoqda. Sentyabr oyi boshida Birlashgan Millatlar Tashkilotining ob-havo agentligi El-Ninoning 2027-yil fevraligacha davom etish ehtimoli 100 foiz ekanligini ma'lum qilgan edi. Ammo tadqiqotchilar uning xavflari 2027-yil o'rtalariga qadar saqlanib qolishi mumkinligini aytmoqda.
Source: www.aljazeera.com