AQSh rahbari Donald Tramp Rossiya prezidenti Vladimir Putinni dekabr oyida Florida shtatining Mayami shahrida bo‘lib o‘tadigan G20 sammitiga taklif qildi. Bu qadam Ukraina urushi davom etayotgan bir paytda ikki davlat o‘rtasidagi aloqalarni yaxshilashga qaratilgan navbatdagi urinishdir.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio jurnalistlarga ma’lum qilishicha, Putin dekabr sammitiga taklif qilingan va u jahon yetakchilari bilan uchrashish imkoniyatidan foydalanishiga umid bildirgan. «Muammolarni hal qilish uchun siz kelishmovchilik bo‘lgan yoki muayyan masalalar bo‘yicha qarama-qarshilik mavjud odamlar bilan uchrashishingiz kerak. Shuning uchun biz prezident Putinni G20ga taklif qildik», — dedi Rubio. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu Putin uchun nafaqat AQSh prezidenti, balki boshqa jahon yetakchilari bilan ham muloqot qilish imkoniyatidir.
Rubioning bayonoti Nyu-Yorkda bo‘lib o‘tayotgan BMT Bosh Assambleyasi doirasida Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov bilan uchrashuvidan so‘ng yangradi. Shu kuni BMT Bosh Assambleyasida nutq so‘zlagan Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy dunyoni Rossiyaga moliyaviy bosimni kuchaytirishga chaqirdi. «Agar kimdir Rossiyaga savdo orqali ko‘proq pul bersa, u urushga ko‘proq vaqt beradi. Shuning uchun biz agressor bilan savdoni cheklashni talab qilamiz va Rossiya daromadlarini o‘zimiz yoqib yuboramiz», — dedi u. Zelenskiy Rossiyaning urushni tugatishga qaratilgan qadamlar qo‘yishga chin dildan qiziqishini shubha ostiga oldi.
Tramp 2022-yildagi to‘laqonli bosqindan keyin boshlangan urushni tugatish uchun Rossiya va Ukraina o‘rtasida kelishuvga erishishga behuda urinmoqda. Ukraina rasmiylari energiya infratuzilmasiga zarbalar to‘xtatilishini va Qora dengizda yuk tashishni osonlashtirish choralarini ko‘rishni talab qilmoqda. Rossiya esa bunday kelishuvga qiziqish bildirmayapti. Lavrov BMT Xavfsizlik Kengashida «maxsus harbiy operatsiyada tanaffus bo‘lmaydi», deb aytdi va Yevropani jangovar harakatlarni to‘xtatib, «Kiyev rejimini qurol bilan to‘ldirish» niyatida aybladi.
Shunga qaramay, Rubio vaqtinchalik o‘t ochishni to‘xtatish ehtimoli haqida optimizm bildirdi: «Menimcha, ikkala tomon ham don va energiya bilan bog‘liq cheklangan o‘t ochishni to‘xtatishga qiziqish bildirgan. Albatta, bu oson bo‘lmaydi». Zelenskiy Kiyev Qora dengizda dengiz sulhiga ochiq ekanini aytdi: «Biz Rossiyaning javobini kutmoqdamiz. Agar Rossiya ham vaziyatni yumshatishga qaratilgan real qadamlar tashlashga tayyor bo‘lsa, biz Qora dengizda xavfsiz yuk tashish va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashga tayyormiz». U «bir joydan boshlash kerak» deya qo‘shimcha qildi.
2023-yilda Xalqaro jinoyat sudi (XJS) Putin uchun Ukraina bolalarini Rossiya hududiga deportatsiya qilishda ayblanib hibsga olish orderi chiqargan. Order a’zo davlatlarni Putin ularning hududiga kirsa hibsga olishga majbur qiladi, biroq sudning ijro mexanizmi yo‘q. AQSh XJS a’zosi emas.
Source: www.aljazeera.com