Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, Bundibugyo shtammi keltirib chiqargan Ebola virusi Kongo Demokratik Respublikasining yana ikkita yangi sog‘liqni saqlash zonasiga tarqaldi. Bu haqda JSST juma kuni ma’lum qildi.
Yangi holatlar Markaziy Afrika Respublikasi bilan chegaradosh Janubiy Ubangi gubernatorligidagi Bulu va Janubiy Sudan bilan chegaradosh Yuqori Uele provinsiyasidagi Dungu hududlarida aniqlangan. Bu qo‘shimcha holatlar bilan birga, yuqumli kasallik tarqalgan sog‘liqni saqlash zonalari soni yetti provinsiyada 63 taga yetdi. Rasmiylar avj olishni nazorat qilishga harakat qilmoqda, ammo vaziyat murakkablashib bormoqda.
JSST ma’lumotlariga ko‘ra, 23-sentabr holatiga ko‘ra, KDRda 7 890 ta tasdiqlangan holat va 3 799 ta o‘lim qayd etilgan. Bu degani, virusni yuqtirgan odamlarning deyarli yarmi hayotdan ko‘z yumgan. JSST bosh direktori Tedros Adhanom Ghebreyesusning ta’kidlashicha, mojarolar va aholining ko‘chishi sog‘liqni saqlash xodimlarining zararlangan jamoalarga yetib borishini va virusga duchor bo‘lgan odamlarni kuzatishini qiyinlashtirmoqda.
«Ebolani alohida ko‘rish juda qiyin, chunki bizning Ebolaga qarshi kurashimiz ham mojaro ta’sirida. Chunki aholi ko‘chib ketmoqda va ba’zi hududlarga kirish muammosi mavjud», — dedi Tedros. Uning so‘zlariga ko‘ra, Bundibugyo shtammi bilan kurashish qiyin, chunki tasdiqlangan vaktsinalar mavjud emas. JSST vaktsinalar va davolash usullarining klinik sinovlarini tezlashtirmoqda.
Ayni paytda, Bundibugyo shtammiga duchor bo‘lgan odamlarni qidirayotgan sog‘liqni saqlash xodimlari o‘z maqsadlariga yeta olmayapti. Afrika Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish markazlari (Africa CDC) bosh direktori doktor Jan Kaseyaning so‘zlariga ko‘ra, 7 000 dan ortiq tasdiqlangan holatlar taxminan 420 000 ta kontaktni tashkil qilishi kerak edi. «Ammo hozirda bizda faqat 30 000 kishi kontaktlar ro‘yxatida», — dedi Kaseya. «Kasallik jamoaviy darajada bo‘lsa, nazorat haqida gapirish mumkin emas», — deya qo‘shimcha qildi u.
KDRning shimoli-sharqidagi Ituri provinsiyasi kasallik avj olgan asosiy markaz bo‘lib qolmoqda. May oyida epidemiya boshlanganidan buyon bu yerda 6 032 ta tasdiqlangan holat qayd etilgan, shu jumladan oxirgi 21 kun ichida 868 ta yangi holat. Shimoliy Kivu ikkinchi eng ko‘p zararlangan provinsiya bo‘lib, 1 480 ta yangi holat, shu jumladan oxirgi 21 kun ichida 567 ta holat qayd etilgan. JSST yakshanba kungi hisobotiga ko‘ra, provinsiya endi yangi tasdiqlangan holatlar va o‘limlarning uchdan bir qismini tashkil qiladi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Shimoliy Kivuda tashxis qo‘yilgan odamlarning deyarli 60 foizi vafot etgan, bu milliy o‘rtacha ko‘rsatkichdan (48 foiz) sezilarli darajada yuqori. Tibbiyot xodimlarining aytishicha, bemorlar kasalxonaga juda kech murojaat qilmoqda. «Bemorlar kasalxonaga kelsalar, darhol o‘limga yuborilishini o‘ylashadi», — dedi Shimoliy Kivuning Butembo shahridagi kasalxonada ishlaydigan doktor Mishel Paluku Mukuloli. Bu holat kasallikni aniqlash va davolashni murakkablashtiradi.
Shimoliy Kivu avvalgi uchta Ebola avj olishining markazi bo‘lgan, shu jumladan 2018-2020 yillarda sodir bo‘lgan va shu yilga qadar KDRdagi eng katta va eng halokatli epidemiya hisoblangan. Biroq o‘sha avj olishlar Zaire shtammi deb ataladigan boshqa Ebola virusi turi tufayli yuzaga kelgan. Bundibugyo shtammi haqida juda kam ma’lumot mavjud. Ammo qutqaruvchilarning aytishicha, infektsiyaning dastlabki bosqichlarida bemorlar ko‘pincha bezgak va tif isitmasi kabi keng tarqalgan kasalliklar bilan aralashib ketadigan yengil alomatlarni boshdan kechirishadi.
Source: www.aljazeera.com