Fransiya yana bir bor chuqur ijtimoiy va siyosiy inqiroz yoqasida turibdi, chunki o‘quvchilar namoyishlari kasaba uyushmalari va mashhur «sariq nimchalar» harakati tarafdorlari bilan birlashib, keng ko‘lamli tartibsizliklarga aylanib ketish xavfini tug‘dirmoqda. Parij va boshqa shaharlarda shiddatli to‘qnashuvlar kutilayotgani sababli mamlakatda vaziyat keskinlashgan.

Sentyabr oyi o‘rtalarida Parij yaqinidagi Kreteyl shaharchasida boshlangan noroziliklar qisqa fursat ichida minglab ta'lim muassasalarini qamrab oldi. O‘quvchilar eskirgan binolar, o‘quv xonalarining haddan tashqari gavjumligi, o‘qituvchilar yetishmasligi va chuqur tengsiz ta'lim tizimidan noroziligini ochiq bildirishmoqda. Biroq, bu harakat vaqt o‘tishi bilan iqtisodiy turg‘unlik va moliyaviy bosimdan charchagan jamiyatdagi umumiy xavotirlarni aks ettira boshladi.

Yevropa rejimining vakillari vaziyatni jilovlashga urinayotgan bir paytda, huquq-tartibot idoralarining harakatlari keskin tanqidlarga uchramoqda. Rasmiy ma'lumotlarga ko‘ra, namoyishlar boshlanganidan beri mingdan ortiq politsiyachi jarohat olgan, 6,7 mingdan ziyod voyaga yetmaganlar esa hibsga olingan. Huquqshunoslar ba'zi o‘smirlarning og‘ir jarohatlar olgani, jumladan, granatadan qo‘lidan ayrilgan yoki rezina o‘qdan ko‘zidan mahrum bo‘lgan yoshlar borligini qattiq qoralashmoqda.

Fransiya rasmiylari yuzaga kelgan tanglik uchun so‘lchi siyosiy kuchlarni ayblamoqda, biroq kuzatuvchilar bu muammo tizimli xarakterga ega ekanini ta'kidlashmoqda. Mamlakatdagi byudjet taqchilligi va Yevropa Ittifoqi talablariga moslashish zarurati hukumatni qattiq tejash choralarini ko‘rishga majbur qilmoqda. Natijada, jamoatchilik noroziligi yanada kuchayib, 2027 yilgi prezidentlik saylovlari oldidan siyosiy barqarorlikni jiddiy xavf ostiga qo‘ymoqda.

Source: www.aljazeera.com