Isroil tarixida ilk bor sun'iy intellekt texnologiyalari mamlakatdagi saylov kampaniyasining asosiy quroliga aylangani kuzatilmoqda. Kuzatuvchilarning ogohlantirishicha, chuqur soxtalashtirish (dipfeyk), avtomatlashtirilgan botlar va turli ta'sir ko'rsatish kampaniyalari saylovchilarning irodasiga jiddiy ta'sir ko'rsatib, natijalarni o'zgartirib yuborishi mumkin. Xususan, Bosh vazir Binyamin Netanyaxuning akkauntida e'lon qilingan 19 soniyali videorolik jamoatchilikda katta norozilik keltirib chiqardi. Ushbu videoda raqib nomzod Gadi Eyzenkot go'yo arab siyosatchisi Mansur Abbosni quchoqlagani aks etgan bo'lib, bu mamlakatdagi mavjud millatlararo ziddiyatlarni kuchaytirishga qaratilgani aytilmoqda.
Isroil Ochiq universitetining „Ze Be AI“ tadqiqot loyihasi ma'lumotlariga ko'ra, oktyabr oyining o'rtalariga qadar Netanyaxuning „Likud“ partiyasi sun'iy intellekt yordamida yaratilgan 1800 dan ortiq postlarni e'lon qilgan. Bu tahlil qilingan materiallarning deyarli to'rtdan bir qismini tashkil etadi. Siyosatshunoslar kelayotgan parlament saylovlarini Isroil tarixidagi ilk „sun'iy intellekt saylovlari“ deb atamoqda, chunki siyosiy kuchlar targ'ibot ishlarida to'liq texnologik imkoniyatlardan foydalanmoqda. Mutaxassislar saylovoldi poygasining eng qizg'in pallasida texnologiyalar orqali jamoatchilik fikrini manipulyatsiya qilish ehtimoli yuqori ekanidan xavotir bildirmoqda.
Olib borilgan kuzatuvlarga ko'ra, iyul oyi oxiridan beri siyosatchilarning ijtimoiy tarmoqlardagi 44 mingdan ortiq postlari o'rganib chiqilgan va ularning 14 foizidan ko'prog'ida sun'iy intellekt elementlari qo'llanilgani aniqlangan. Garchi Isroilning Markaziy saylov qo'mitasi iyul oyida sun'iy intellekt yordamida yaratilgan kontentni maxsus yorliqlar bilan belgilash majburiyatini joriy etgan bo'lsa-da, boshqa cheklovlar deyarli mavjud emas. Yevropadagiga o'xshash qat'iy raqamli qonunchilikning yo'qligi siyosatchilarga o'ta shubhali va manipulyativ usullardan erkin foydalanish imkonini bermoqda.
Nafaqat videoroliklar, balki ovozli robot qo'ng'iroqlari va soxta ijtimoiy tarmoq akkauntlari ham keng qo'llanilmoqda. Isroil Internet assotsiatsiyasi tadqiqotchilari sun'iy intellekt yordamida ishlaydigan, inson bilan mutlaqo tabiiy muloqotga kirisha oladigan yangi avlod avtomatlashgan qo'ng'iroqlarga duch kelishganini ma'lum qildi. Shuningdek, Netanyaxuni qo'llab-quvvatlovchi minglab soxta akkauntlar tarmog'i aniqlangan bo'lib, ularning aksariyati xorijdan boshqariladigan botlardir. Mutaxassislarning fikricha, Isroil tajribasi kelgusida butun dunyoda saylov jarayonlari qanday shaklga kirishini ko'rsatib beruvchi sinov maydonchasiga aylanmoqda.
Source: www.dw.com