️ Xitoy hukumatining eng yuqori siyosiy majlisi – “ikki sessiya” davomida e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, mamlakat 2024-yil uchun iqtisodiy o‘sish maqsadini 4,5-5% oralig‘iga tushirdi. Bu ko‘rsatkich 1991-yildan beri eng past darajani tashkil etadi va o‘tgan yilgi “taxminan 5%” maqsadidan ham pastroqdir. 2020-yilda pandemiya tufayli maqsad umuman belgilanmagan edi.
️ Bosh vazir Li Syan tomonidan taqdim etilgan 46 sahifali hisobotda, mamlakatning ichki va tashqi muammolariga qaramay, iqtisodiy o‘sishni saqlab qolishga qaratilgan chora-tadbirlar bayon etilgan. Hisobotda, zaif iste’mol, aholi sonining qisqarishi, uzoq davom etayotgan ko‘chmas mulk inqirozi, global savdo ziddiyatlari va energiya tangisligi kabi muammolar qayd etilgan. Sharqiy Osiyo Instituti tadqiqot guruhidan Jason Bedfordning ta’kidlashicha, pastroq maqsad Xitoyga “aniq maqsadga erishish uchun katta moliyaviy majburiyatlarga o‘tmasdan iqtisodiyotni boshqarish uchun ko‘proq imkoniyat” beradi.
️ “Ikkala sessiya” davomida mamlakatning 15-chi Besh Yillik Rejasi (2026-2030) bo‘yicha dastlabki ma’lumotlar ham e’lon qilindi. Rejada innovatsiyalar, yuqori texnologiyali sanoat tarmoqlari, ilmiy tadqiqotlar va iste’molni rag‘batlantirishga sarmoya kiritish rejalashtirilgan. Li Syanning ta’kidlashicha, reja 100 dan ortiq yirik loyihalarni o‘z ichiga oladi, ular asosan fan va texnologiya, transport va energiya sohalarida sanoat quvvatini kengaytirishga qaratilgan. Shuningdek, sun’iy intellekt (AI) vositalarini asosiy sanoat tarmoqlarida joriy etish va yashil energiyaga o‘tish, uglerod chiqindilarini kamaytirish ham rejaning ustuvor yo‘nalishlari hisoblanadi.
️ Hisobotda, aholining qarishi va tug‘ilish darajasining pasayishi kabi demografik muammolarga javoban “bola tug‘ishga qulay jamiyat” qurish ham ko‘zda tutilgan. Xitoy Makro Guruhi siyosat tahlilchisi Chjou Chjengning ta’kidlashicha, yangi o‘sish maqsadi mamlakatning murakkab ichki muammolar va qiyin global savdo muhitiga nisbatan “realistik” yondashuvini aks ettiradi. Biroq, Jorjtaun universiteti tadqiqotchisi Nin Len boshqa ma’lumotlar iqtisodiy holatning hisobotda ko‘rsatilganidan zaifroq ekanligini ko‘rsatishini ta’kidlab, o‘sish ko‘rsatkichlariga “ehtiyotkorlik bilan qarash” kerakligini aytdi.
️ Ko‘chmas mulk sektoridagi inqiroz Xitoy iqtisodiga jiddiy zarar yetkazdi va bu ichki iste’molning zaiflashishining asosiy sabablaridan biridir. Bu soha bir vaqtlar Xitoy iqtisodiyotining deyarli uchdan bir qismini tashkil qilgan va mahalliy hukumatlar uchun asosiy daromad manbai bo‘lgan, ammo hozir ularning ko‘pchiligi katta qarzlar ostida. Sanoat va eksport sohalari iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlashda davom etmoqda – o‘tgan yilda mamlakat rekord darajadagi 1,19 trillion dollarlik savdo surplusiga erishdi, ammo bu Xitoyning eksportga haddan tashqari bog‘liqligini kuchaytirmoqda, bu esa AQSh tomonidan seziladigan zaiflikdir. AQSh prezidenti Donald Trampning tariflari eksportga bog‘liq Xitoy iqtisodiyotiga qo‘shimcha bosim o‘tkazmoqda.
Source: www.bbc.com