Paragvay Respublikasi Prezidenti Santinyo Pena yirik raqamli bank hisoblangan Ueno Bank'ning qulashi ortidan o‘n yildan ortiq vaqt ichidagi eng chuqir siyosiy inqirozga duch keldi va unga nisbatan impichment jarayoni rasman e'lon qilindi. Mamlakatdagi mazkur keskin vaziyat millionlab fuqarolarning jamg‘armalari muzlatib qo‘yilishi va davlat mablag‘larining xavf ostida qolishi bilan bog‘liq bo‘lib, hozirda butun janubiy Amerika mintaqasida jiddiy noroziliklarga sabab bo‘lmoqda.
Asosiy faktlar: Paragvay yetakchisi Santinyo Pena iste'foga chiqishini e'lon qilganiga qaramay, siyosatchilar unga qarshi impichment ayblovlarini rasman kiritdilar va Senat navbatdan tashqari sessiya o‘tkazdi. Ueno Bank 3 millionga yaqin mijozga ega bo‘lib, davlat pensiya hamda sog‘liqni saqlash fondining salkam 380 million dollarini o‘z ichiga olgan jami 800 million dollarlik davlat mablag‘larini boshqargan.
Mazkur inqiroz ortidagi sabablar va mamlakatdagi uzoq yillik siyosiy tuzilma o‘rtasidagi bog‘liqlik jamoatchilikda qattiq norozilik uyg‘otmoqda. Hukmron Kolorado partiyasi o‘n yillab mamlakatni boshqarib kelayotgan bo‘lib, Prezident Penaning o‘zi ham joriy yilning mart oyigacha Ueno Bank'ning bosh kompaniyasi bo‘lgan Grupo Vazquez'da ulushga ega bo‘lgani aytilmoqda. Tahlilchilar va namoyishchilarning fikricha, yuqori lavozimli amaldorlarning moliyaviy tuzilmalar bilan o‘zaro aloqalari tizimli korrupsiya va nazoratning yo‘qolishiga olib kelgan.
Markaziy bank regulyatorlarining ma'lumotlariga ko‘ra, Ueno Bank o‘z rahbarlari va egasi bo‘lgan Grupo Vasquez kompaniyasiga aloqador tuzilmalarga qariyb 146 million dollar miqdorida shubhali va yetarli ta'minotsiz kreditlar ajratgani aniqlangan. Ushbu qarzlar qonuniy limitlardan oshib ketgan va bankning kapital yetarliligi ko‘rsatkichi talab darajasidan ikki baravar past ekanligi fosh bo‘lgan. Oqibatda mijozlar o‘z mablag‘larini yecha olmay, mamlakat bo‘ylab ommaviy norozilik namoyishlari boshlanib ketdi.
Vaholanki, Prezident Pena o‘zini himoya qilish uchun yetarli vaqt berilmaganidan shikoyat qilib, 72 soatlik muddat talab qilgan bo‘lsa-da, parlament uni lavozimidan chetlatish jarayonini tezlashtirmoqda. Kelgusida mazkur siyosiy inqiroz Paragvayning iqtisodiy barqarorligiga va hukmron siyosiy kuchlarning ta'siriga qanday ta'sir ko‘rsatishi mamlakat kelajagini belgilovchi asosiy omilga aylanib ulgurdi.
Source: www.aljazeera.com