Xitoyning CAS Space xususiy kosmik kompaniyasi tomonidan yaratilgan Kinetica-2 tashuvchi raketasi mamlakatning ulkan «Syanfan» (Qianfan) kosmik internet loyihasi uchun moʻljallangan 18 ta sunʼiy yoʻldoshni muvaffaqiyatli ravishda belgilangan orbitalarga yetkazib qoʻydi. Mazkur parvoz Xitoyning xususiy aerokosmik korxonalarini milliy past orbitali internet tizimlarini keng miqyosda joylashtirish ishlariga jalb etishda muhim va burilish yasovchi bosqich boʻlgani aytilmoqda.
Asosiy faktlar: Xitoyning CAS Space kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan Kinetica-2 Y2 raketasining ikkinchi parvozi 3-noyabr kuni mamlakat shimoli-gʻarbidagi Dunfen tijoriy kosmik innovatsiyalar tajriba hududidan amalga oshirildi. Ushbu missiya yirik internet tarmogʻi uchun koʻp sonli apparatlarni orbitaga olib chiqish boʻyicha tarixdagi ilk amaliyot boʻlib, «Syanfan» loyihasi doirasida qutbiy orbitalarda joylashtirilayotgan sunʼiy yoʻldoshlarning navbatdagi 21-partiyasini tashkil etdi.
Mutaxassislarning taʼkidlashicha, ushbu muvaffaqiyat Xitoyning xususiy tijoriy kosmik sektorining milliy kosmik infratuzilma loyihalarini amalga oshirishdagi imkoniyatlari va texnik salohiyati ortib borayotganini koʻrsatadi. Kinetica-2 raketasini yaratish dasturi rahbari va bosh konstruktori Yan Xaolyan Xitoyning past orbitali sunʼiy yoʻldosh interneti dasturi apparatlarni jadal joylashtirishning hal qiluvchi bosqichiga kirganini bildirgan. Sunʼiy yoʻldosh tizimlarini barpo etish surʼati tezlashgani sayin mamlakatning kosmik apparatlarni uchirish xizmatlariga boʻlgan ehtiyoji sezilarli darajada ortib bormoqda.
Texnik tavsiflarga koʻra, CAS Space kompaniyasi ishlab chiqqan Kinetica-2 raketasi 500 kilometr balandlikdagi Quyosh-sinxron orbitaga 8 tonnagacha, 200 kilometr balandlikdagi past Yer orbitasiga esa 12 tonnagacha foydali yuk olib chiqa oladi. Bunday yuqori koʻrsatkichlar raketadan koʻplab sunʼiy yoʻldoshlarni bir vaqtning oʻzida orbitaga joylashtirish va yuklarni koinotga nisbatan kam xarajatlar bilan yetkazib berish uchun foydalanish imkonini beradi. Bu esa xususiy kompaniyaning davlat monopoliyasidagi kosmik bozorga faol kirib borishidan darak beradi.
Shanhay hukumatining rasmiy maʼlumotlariga koʻra, Xitoyning «Syanfan» sunʼiy yoʻldosh interneti tarmogʻidagi past orbitali keng polosali aloqa sunʼiy yoʻldoshlari soni ayni paytda 256 taga yetgan. Oldinda turgan rejalarga muvofiq, 2026-yil oxirigacha yana 68 ta apparatni uchirib, ularning umumiy sonini 324 taga yetkazish maqsad qilingan. Bu chora-tadbirlar tizimdan tijoriy foydalanishni boshlash uchun zaruriy poydevor yaratishi kutilmoqda.
Source: kun.uz