Janubiy Afrika Respublikasida bo'lib o'tgan mahalliy saylovlarning dastlabki yakuniy natijalari mamlakatni uzoq yillar davomida boshqarib kelgan Afrika milliy kongressi (ANC) partiyasi o'z tarixidagi eng yomon ko'rsatkichni qayd etganini ko'rsatmoqda. Saylov komissiyasining shanba kuni e'lon qilgan ma'lumotlariga ko'ra, ovozlarning 98 foizi sanalib chiqqanidan so'ng, hukmron kuch atigi 30 foizdan sal ko'proq ovoz to'plaganiga erishdi. Shuningdek, partiya sakkizta yirik metropoliten hududining yu tasida o'z ko'pchiligini yo'qotgan. Bu holat mamlakatdagi jiddiy iqtisodiy va ijtimoiy muammolar fonida saylovchilarning amaldagi siyosiy kursdan qattiq noroziligini yaqqol namoyon qiladi.
Asosiy faktlar: ANC saylovlarda atigi 30% ovoz olib, o'zining tarixidagi eng past natijani ko'rsatdi va sakkizta metropoliten hududining oltitasida ko'pchiligini yo'qotdi. Mamlakat bo'ylab suv hamda elektr ta'minotidagi uzilishlar, yuqori ishsizlik va korrupsiya saylovchilarning asosiy norozilik sabablariga aylandi.
Ovoz berish jarayonida aholining asosiy noroziligiga shahar infratuzilmasining izdan chiqqani, xususan, suv va elektr ta'minotidagi muntazam uzilishlar sabab bo'lgan. Shuningdek, yuqori darajadagi ishsizlik, jinoyatchilik va keng tarqalgan korrupsiya kabi omillar ham aholining sabr kosasini to'ldirgan. Nelson Mandelaning tarixiy merosiga tayanib kelgan ANC so'nggi yillarda aholi ishonchini barqaror ravishda yo'qotib bormoqda. Partiya bosh kotibi Fikile Mbalula o'z bayonotida bu natijani "harakat uchun halokatli" deb atab, xalqning ishonchini faqat tarixiy xizmatlar bilangina qozonib bo'lmasligini tan oldi.
Siyosiy tahlilchilarning fikricha, mazkur mag'lubiyat partiyaning mahalliy va milliy darajadagi nufuziga jiddiy putur yetkazadi hamda 2029-yilgi umumiy saylovlar oldidan o'ziga xos ogohlantiruvchi qo'ng'iroq vazifasini bajaradi. Avvalroq, 2024-yilgi parlament saylovlarida ham ANC ilk bor mutlaq ko'pchiligini yo'qotib, boshqa partiyalar bilan koalitsion hukumat tuzishga majbur bo'lgan edi. Endilikda mamlakatni boshqarish uchun yana-da murakkab koalitsiya muzokaralari boshlanishi kutilmoqda.
Ikkinchi o'rinni egallashi kutilayotgan markaziy-o'ng qarashdagi Demokratik alyans (DA) partiyasi 24 foiz ovoz to'plagan. DA Keyptaun ustidan o'z nazoratini saqlab qolishi hamda Yoxannesburg va Pretoria kabi muhim markazlarda muvaffaqiyat qozonib, ANC ishtirokisiz hokimiyat koalitsiyalarini tuzishi kutilmoqda. DA yetakchisi Geordin Xill-Lyuiz barcha shaharlardagi muammolarni hal qilish uchun boshqa siyosiy kuchlar bilan muzokaralar boshlanganini ma'lum qildi.
Source: www.dw.com