Dunyoning eng koʻp aholiga ega davlati boʻlgan Hindistonda va uning chet eldagi keng diaspora vakillari orasida mashhur chiroqlar bayrami – Diwali keng nishonlanmoqda. Ushbu tantana hinduizm dinidagi eng muhim va muqaddas sanalardan biri sifatida qayd etilib, turli eʼtiqodga mansub bir milliarddan ortiq kishini qamrab oladi. Odamlar oilaviy davralarga yigʻilib, maxsus ibodatlar qiladilar va osmonga mushakbozliklar uyushtiradilar.
Asosiy faktlar: Diwali bayrami hind qamariy taqvimiga koʻra oʻtkazilib, u yorugʻlikning zulmat ustidan, bilimning esa jaholat ustidan gʻalabasini ifodalaydi. Bu yilgi bayram 8-noyabr sanasiga toʻgʻri keldi va millionlab uy egalari oʻz uylari tashqarisiga anʼanaviy loy chiroqlarni terib chiqishdi.
«Diwali» soʻzi sanskrit tilidagi «Deepavali» soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, «chiroqlar qatori» degan maʼnoni anglatadi. Tarixiy ildizlariga koʻra, mazkur bayram nafaqat hinduizm, balki sikhizm, jaynizm va buddizm vakillari tomonidan ham oʻziga xos mintaqaviy rivoyatlar ostida nishonlanadi. Ularning barchasida yovuzlik ustidan ezgulik gʻalaba qozongani haqidagi umumiy gʻoya birlashtiruvchi omil boʻlib xizmat qiladi.
Bayram kunlari anʼanaviy tarzda bayramona dasturxonlar yozilib, yangi liboslar kiyiladi, uylarning kirish qismiga rang-barang rangoli naqshlari chiziladi. Shuningdek, doʻstlar, qarindoshlar va qoʻshnilar oʻrtasida shirinliklar hamda sovgʻalar ulashish odati keng tarqalgan boʻlib, bu jamiyatda oʻzaro totuvlik va hamjiptlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.
Kelgusida ham ushbu qadimiy anʼanalar nafaqat Hindiston ichida, balki global miqyosda keng targʻib qilinishi va madaniy turizmning muhim qismiga aylanishi kutilmoqda. Tashkilotchilar kelgusi yillarda bayramni yanada ommalashtirish hamda uning falsafiy mazmunini yosh avlodga yetkazish boʻyicha turli madaniy tadbirlarni rejalashtirmoqda.
Source: www.aljazeera.com