AQŞ hukumati Eronning yadro dasturiga oid maxfiy maʼlumotlarni taqdim etgan shaxslarga katta miqdorda pul mukofotlari va boshqa davlatga koʻchib oʻtishda amaliy yordam koʻrsatishni taklif qilmoqda. Vashington rasmiylari mamlakatning yadroviy obyektlari, texnik uskunalari va ushbu jarayonga jalb etilgan yetakchi mutaxassislar hamda olimlar haqidagi istalgan qimmatli maʼlumotni qoʻlga kiritishga intilmoqda. Ushbu tashabbus AQŞ Davlat departamentining «Adolat uchun mukofot» dasturi doirasida amalga oshirilayotgani maʼlum qilindi.
Asosiy faktlar: AQŞ rejimi Eronning yadroviy obyektlari, jihozlari va olimlari haqida maʼlumot bergan shaxslarga yirik pul mukofotlari hamda boshqa davlatga koʻchib oʻtishda koʻmak taklif qilmoqda. Tehron uranni 60 foizgacha boyitgani va XAEA inspektorlarining mamlakatdagi yadroviy obyektlarga kirishi cheklangani aytilmoqda.
Mazkur keskin qadam AQŞ tashqi siyosat idorasining Eronning yadroviy faoliyati boʻyicha oʻz vaqtida va ishonchli maʼlumotlarga ega emasligi bilan izohlanmoqda. Gʻarb davlatlarining iddaosicha, Eron Xalqaro atom energiyasi agentligi (XAEA) oldidagi majburiyatlarini toʻliq bajarmayapti, buning oqibatida xalqaro inspektorlar asosiy komponentlar, jumladan, uranni boyitish uchun zarur boʻlgan sentrifugalar ishlab chiqarilishi va ularning zaxiralarini toʻlaqonli kuzatish imkoniyatidan mahrum qilingan.
Vashington rasmiylarining taʼkidlashicha, axborot yetkazib beruvchilar maxfiy maʼlumotlarni shifrlangan Signal messenjeri yoki Davlat departamentining maxsus anonim onlayn kanali orqali xavfsiz tarzda yoʻllashlari mumkin. Moliyaviy mukofotlardan tashqari, xavfsizligi tahdid ostida qolgan axborot beruvchilarga uchinchi davlatlarga koʻchib oʻtish va u yerda yangi hayot boshlash uchun har tomonlama yordam berish vaʼda qilinmoqda. Maxsus xizmatlar, shuningdek, AQŞ zarbalaridan soʻng muayyan uskunalar va xodimlar qayerga koʻchirilgan boʻlishi mumkinligini aniqlashni rejalashtirgan.
Eslatib oʻtamiz, Davlat departamenti maʼlumotlariga koʻra, Eron oʻz yadroviy dasturi doirasida uranni 60 foizgacha boyitishga erishgan. Mutaxassislar va ekspertlarning baholashicha, toʻlaqonli yadro qurolini yaratish uchun esa taxminan 90 foizlik boyitish darajasi talab etiladi. Biroq, mavjud zaxiralar va ularning holati xalqaro hamjamiyatda jiddiy xavotir uygʻotib, mintaqadagi muvozanatni yanada taranglashtirishi taxmin qilinmoqda.
Source: kun.uz