Paragvay huquq-tartibot idoralari mamlakat tarixidagi eng yirik moliyaviy muassasalardan biri bo'lgan Ueno Bank qulashi ortidan sobiq prezident Santiago Penaning qarorgohida tintuv o'tkazdi. Ushbu jiddiy voqea mamlakatni so'nggi yillardagi eng og'ir iqtisodiy hamda siyosiy tanglikka olib keldi va butun respublika bo'ylab ommaviy norozilik namoyishlarini keltirib chiqardi. Shanba kuni o'tkazilgan reyd tergov harakatlarining bir qismi bo'lib, uning davomida tergovchilar bankning qulashi va davlat mablag'larining noto'g'ri taqsimlanishiga oid hujjatlarni qidirmoqda.
Asosiy faktlar: Paragvay Senati sobiq prezidentni juma kuni bir ovozdan lavozimidan chetlatdi va uning iste'foga chiqish haqidagi arizasini rad etdi. Ueno Bankining bankrotligi qariyb 3 million fuqaroning, ya'ni mamlakat umumiy aholisining yarmiga yaqinining omonatlari muzlab qolishiga sabab bo'ldi. Sobiq rahbar ishonchni suiiste'mol qilish va shaxsiy manfaatlar yo'qidan foydalanish kabi og'ir jinoyatlarda ayblanib, hozirda hibsda saqlanmoqda.
Ushbu inqiroz Paragvay moliya tizimining naqadar zaif ekanini va davlat idoralari ustidan nazorat yetishmasligini yaqqol ko'rsatdi. AQShdagi ma'muriyatning ittifoqchisi sifatida tanilgan va 2023 yilda hokimiyatga kelgan Santiago Pena o'zining siyosiy ta'siridan foydalanib, moliyaviy ahvoli xavf ostida bo'lgan Ueno Bankiga davlat mablag'larini, jumladan, pensiya jamg'armalarini yo'naltirganlikda gumon qilinmoqda. Ayblov xulosasiga ko'ra, u bankdan o'zining hashamatli qasrini qurish uchun millionlab dollar miqdorida imtiyozli kreditlar olgan, uning oylik to'lovlari esa rasmiy prezidentlik maoshidan bir necha baravar yuqori bo'lgan.
Sobiq prezidentning advokati Rikardo Preda o'z mijozi barcha ayblovlarni rad etishi va tergov bilan to'laqonli hamkorlik qilishini ma'lum qildi. Uning ta'kidlashicha, prezidentni dalillarsiz lavozimidan chetlatish moliyaviy tizimga bo'lgan ishonchga putur yetkazadi. Biroq sudyalar xavfsizlik chorasi sifatida Penani harbiy ob'ektda qamoqda saqlash haqida qaror chiqargan. Ushbu mojaroda shuningdek Paragvay Markaziy bankining sobiq rahbari Karlos Karvallo ham ishtirok etgani aytilib, unga nisbatan ham jinoyat ishi qo'zg'atilgan.
Hozirgi kunda hokimiyat tepasiga kelgan yangi prezident Pedro Alliana hukumat inqiroz oqibatlarini yumshatishga harakat qilayotganini bildirdi. Uning so'zlariga ko'ra, mablag'lari muzlatib qo'yilgan 1,2 million mijozga jami 158 million dollar miqdorida kompensatsiya to'lab berilgan va bu jarayon davom etmoqda. Kelgusida mamlakat iqtisodiyotini tiklash va bank sektoridagi shaffoflikni ta'minlash borasida qanday choralar ko'rilishi xalqaro kuzatuvchilar diqqat markazida qolmoqda.
Source: www.aljazeera.com