AQSh rejimi rahbari Donald Tramp Salem News Channel telekanalining konservativ radioshousi Xyu Xyuittga bergan telefon intervyusida Kubaga qarshi harbiy kuch ishlatishni “albatta ko‘rib chiqishi” mumkinligini aytdi va 2029-yilda lavozimdan ketishidan oldin “Kuba masalasini bitirishni” istayotganini bildirdi. Politico nashrining xabariga ko‘ra, bu Trampning mumkin bo‘lgan operatsiya bo‘yicha birinchi marta aniq muddat ko‘rsatishi bo‘ldi; suhbatda undan “Kubani ozod qilish” uchun harbiy intervensiyani ko‘rib chiqayotgani so‘ralgan, u esa AQSh rejimi vaziyatni “juda diqqat bilan kuzatayotganini” aytgan.
Asosiy faktlar: Tramp, da’vo qilinishicha, harbiy aralashuvni istisno qilmagan va birinchi marta uni 2029-yil bilan bog‘lagan. U ota-onasi Kubadan bo‘lgan davlat kotibi Marko Rubioning “buni juda xohlashini” aytgan hamda Florida shtatidagi kubalik saylovchilar orasida katta ustunlik bilan g‘alaba qozonganini ta’kidlagan. Bu bayonotlar AQShning amalda neft blokadasi, sanksiyalar va Kubadagi keng ko‘lamli elektr uzilishlari sharoitida yangradi.
Hozirgi keskinlashuv AQSh rejimining uzoq davom etayotgan bosim siyosatining davomi bo‘lib, yanvar oyida Vashington Venesuela prezidenti Nikolas Maduroni hibsga olib, orolga Venesuela nefti yetkazilishini to‘xtatgach, Kubaga nisbatan amalda neft blokadasini joriy qilgan edi. Tramp Kubani AQSh uchun “g‘ayrioddiy va favqulodda tahdid” deb e’lon qiluvchi farmon imzolagan va orolga yoqilg‘i yetkazib beruvchi har qanday davlatga tariflar joriy etish bilan tahdid qilgan. Bu choralar mamlakat bo‘ylab takroriy elektr uzilishlari, yoqilg‘i va oziq-ovqat taqchilligi hamda gumanitar inqiroz bilan birga kuzatilmoqda.
Vashington sanksiyalarni ham kengaytirib, Kuba davlat neft kompaniyasi, prezident Migel Dias-Kanel va sobiq prezident Raul Kastroning qarindoshlariga qarshi cheklovlar qo‘lladi, shu oyda hukumat, armiya va neft sanoati bilan bog‘liq 10 nafar shaxs va tashkilotga qaratilgan yangi paketni e’lon qildi. AQSh rejimi Kastroni hibsga olish uchun order ham chiqargan. Tomonlar blokada yuzasidan muzokaralar olib borgan bo‘lsa-da, iyun oyida Kuba tashqi ishlar vaziri “hech qanday taraqqiyot yo‘q” deb ma’lum qilgan.
Intervyuda Tramp orolni “aslida muvaffaqiyatsiz … joy, davlat, xohlaganingizcha nomlang” deb ta’rifladi va “odamlar uchun, Amerikaga kelgan va juda yomon munosabatda bo‘lgan kubaliklar uchun buni qilishni juda xohlashini” aytdi. U Florida shtatidagi kubalik saylovchilar ovozini katta farq bilan qo‘lga kiritganini qo‘shimcha qildi. Dushanba kuni u Kuba “tez orada qulaydi” va AQSh unga “gumanitar asosda” yordam berishini aytgan edi; mart oyida esa oroldagi energotizimi qulashi fonida “Kubani olish sharafiga ega bo‘lishini” bildirgan.
Kuba rasmiylari blokadani “jamoaviy jazo” deb atagan va orol har qanday hujumga tayyor ekanini ta’kidlagan. Mart oyida AQSh Janubiy qo‘mondonligi rahbari senatorlarga Amerika qo‘shinlari Kubaga bostirib kirishga mashq qilmayotganini aytgan. Shunga qaramay, AQSh rejimining so‘nggi bayonotlari noaniqlikni kuchaytirmoqda: rasmiy operatsiya e’lon qilinmagan, harbiylar esa bunday tayyorgarlikni ochiq rad etgan.
Keyingi vaziyat Vashingtonning so‘zlardan amaliy qadamlarga o‘tish-o‘tmasligi, Marko Rubioning mumkin bo‘lgan siyosatdagi roli qanday belgilanishi va blokada bo‘yicha muzokaralar natija berishiga bog‘liq. Kuba hukumati o‘z navbatida mudofaaga tayyorligini aytishda davom etmoqda, sanksiyalarning gumanitar oqibatlari esa xalqaro tanqid mavzusi bo‘lib qolmoqda.
Source: www.aljazeera.com