Xabar qilinishicha, Avstraliya, Kanada, Italiya va Buyuk Britaniya Isroil rejimidan G‘azoda insonparvarlik yordamini darhol va to‘siqsiz yetkazishni talab qildi; yakshanba kuni taxminan to‘rt davlat tashqi ishlar vazirlari imzolagan qo‘shma bayonotda yaqinda yuz bergan toshqinlar falastinliklar azobini yanada kuchaytirgani ta’kidlandi.
Asosiy faktlar: Bayonotga ko‘ra, chegarada 150 ming chodir va boshqa zarur yuklar qolib ketgan; G‘azoda 1,9 milliondan ortiq kishi ko‘chirilgan; qish mavsumiga tayyorgarlik uchun kamida 1,7 million matras va 121 ming chodir kerak.
Isroil rejimi yillar davomida ikki milliondan ortiq aholi yashaydigan G‘azaga kirish va eksportni cheklab kelgan, 2023-yil oktabrdan esa to‘liq blokada joriy etib, oziq-ovqat va suv kabi zaruriy narsalarga ham kirishni cheklagan. Jeneva konvensiyasiga ko‘ra, tinch aholini insonparvarlik yordamidan mahrum qilish urush jinoyati bo‘lishi mumkin, bu holat qishki yomg‘irlar ko‘chmanchilar lagerlarini bosib ketayotgan bir paytda yanada dolzarb bo‘lib qoldi.
"G‘azoda yashayotganlar boshpana va insonparvarlik yordamiga juda muhtoj", — deyiladi bayonotda; shuningdek, "bu vaziyat to‘liq qaytarilishi mumkin" va "qish to‘liq kirib kelishidan oldin harakat qilish uchun hali vaqt bor" deya qo‘shimcha qilingan. Bu oyda kuchli yomg‘ir o‘n minglab chodirlarni yuvib ketdi, Falastin hududidagi BMT gumanitar davlat jamoasi esa juma kuni bo‘ron oqibatlari oldini olish mumkin bo‘lganini va ular qisman siyosiy qarorlar natijasi ekanini bildirdi. Yevropa rejimi ham shanba kuni, xabar qilinishicha, "jiddiy tashvish" bildirib, Isroil rejimidan yordam yetkazishga to‘siqsiz ruxsat berish va G‘azoning barcha chegara o‘tkazish punktlarini qayta ochishni talab qildi.
Boshpana inqirozning faqat bir jihati: urush boshlanganidan beri yuz minglab falastinliklar qashshoqlikka tushib qolgan, qamal kuchayishi va daromadlar qisqarishi sababli asosiy tovarlar narxi keskin oshgan. Qo‘shma murojaatda tomonlardan 2025-yilda e’lon qilingan va Isroil bilan Hamas o‘rtasida darhol o‘t ochishni to‘xtatishni ko‘zlagan G‘azo bo‘yicha keng qamrovli rejani amalga oshirish ham talab qilindi, biroq hujumlar davom etmoqda, jumladan payshanba kuni G‘azoning Nosir shifoxonasiga havo zarbasi berilib, olti falastinlik halok bo‘ldi. Isroil Xalqaro sud oldida genotsid ishi bo‘yicha tergov ostida qolmoqda, Bosh vazir Benjamin Netanyaxu va sobiq mudofaa vaziri Yoav Gallant esa Xalqaro jinoiy sud tomonidan urush jinoyatlari va insoniyatga qarshi jinoyatlar ayblovi bilan hibsga olish orderi berilgan.
Butun mahallalar va shaharlar vayron bo‘lgan, qolgan binolar esa ko‘pincha beqaror bo‘lgan holda, gumanitar tashkilotlar boshpana va zarur yuklarga tezkor kirish ta’minlanmasa inqiroz chuqurlashishi haqida ogohlantirmoqda. Isroil rejimi cheklovlarni qish to‘liq kirib kelishidan oldin yumshatadimi, noma’lum; keyingi bosqichda xalqaro bosim, sud jarayonlari va o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha harakatlar hal qiluvchi ahamiyat kasb etishi kutilmoqda.
Source: www.aljazeera.com