Eronlik shifokor ayolning DW nashriga aytishicha, 2022-yilda Jina Mahsa Aminining politsiya hibsxonasida vafot etishi va keyingi noroziliklar uning 2023-yilda mamlakatni tark etish qarorini tezlashtirgan. AQSh rejimi va Isroil rejimining Eron bilan urushi, 2025-yil yozidagi 12 kunlik mojaro hamda 2026-yil 28-fevralda yangi havo zarbalari haqidagi xabarlar uning oilasi bilan Turkiyaga ko‘chishini tezlashtirgan. Hozir u oilasi bilan Turkiyada ijara kvartirada yashab, Germaniyaga borish imkoniyatini kutmoqda.
Asosiy faktlar: Eronlik shifokor 2023-yildan beri chiqishni rejalashtirgan, ammo 2025-2026-yillardagi urush va Germaniya rejimining Tehondagi elchixonasi yopilishi rejasini murakkablashtirgan. Turkiya rejimi rasmiy ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda Turkiyada 100 mingga yaqin Eron fuqarosi yashagan; ularning qatorida olimlar va malakali mutaxassislar bor. Bu holat Eronning urush va iqtisodiy bosim ostidagi sharoitida malakali kadrlar chiqib ketishini ko‘rsatadi.
Eronning iqtisodiy ahvoli o‘n yillar davom etgan sanksiyalar, boshqaruvdagi kamchiliklar va AQSh rejimining Fors ko‘rfazidagi dengiz blokadasi tufayli yanada og‘irlashgan. Blokada neft eksporti, savdo va davlat daromadlarini cheklab, valyuta hamda xomashyoga kirishni qiyinlashtirgan; bu esa ish o‘rinlari va biznesga bosimni kuchaytirgan. Oziq-ovqat, uy-joy, tibbiyot va ta’lim xarajatlari ko‘tarilgani sababli ko‘plab oilalar qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Shu sharoitda malakali mutaxassislarning chiqib ketishi Eron uchun uzoq muddatli “miyalar oqimi” xavfini kuchaytiradi.
Shifokor Turkiyaga kelish sababini Germaniyada malakasini tan olish jarayoni ikki yil olgani va Tehondagi elchixonaga navbat olish bilan izohlaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, 2025-yil yozidagi 12 kunlik urush paytida elchixona yopilgan va oila noaniqlikda qolgan. Turkiya rejimi Eron fuqarolariga 90 kungacha vizasiz kirish imkonini bergani uchun ko‘pchilik avval qo‘shni davlatga chiqib, u yerdan Germaniya vizasiga ariza berishni tanlagan. Ayrim do‘stlari Turkiyada katta xarajatdan so‘ng Eronga qaytib, hujjatlarni u yerdan topshirishga majbur bo‘lgan.
Shifokor va turmush o‘rtog‘i Germaniyaga oilaviy birlashish vizasi olish uchun Turkiyada olti oylik rezidentlik muddatini kutishga qaror qilgan. U oilasiz Germaniyaga ketishni istamaydi, chunki qarindoshlarining vizasi qachon chiqishi va bu orada yangi mojaro boshlanishi mumkinligi noma’lum. Eronlik malakali mutaxassislarning ommaviy chiqishi mamlakat iqtisodiyoti va ijtimoiy taraqqiyotiga uzoq muddatli ta’sir ko‘rsatishi mumkin; Turkiya va Germaniya rejimlari tomonidan qo‘llaniladigan viza tartiblari bu jarayonning tezligini belgilab beradi.
Source: www.dw.com