Xalqaro kriket kengashi (ICC) yakshanba kuni kriketning Los-Anjeles-2028 Olimpiya o‘yinlariga qaytishi uchun saralash tizimini e’lon qildi. Rejaga ko‘ra, erkaklar va ayollar o‘rtasidagi yakuniy T20 saralash turnirlari Bangladesh va AQShda o‘tkaziladi, O‘yinlarda esa har bir jinsdan oltitadan jamoa ishtirok etadi. Bu qaror Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi (XOQ) 2023-yil oktabrda kriketni eng qisqa formatda dasturga kiritishni ma’qullaganidan so‘ng amalga oshirilmoqda; sport 1900-yilda Parijda bitta o‘yin o‘tkazilganidan buyon Olimpiadada ishtirok etmagan edi.
Asosiy faktlar: Erkaklar saralashi 2028-yil 5–13-fevralda Bangladeshda, ayollar saralashi 26-fevraldan 5-martgacha AQShda bo‘lib o‘tadi. Ayollar o‘rtasida Hindiston, Buyuk Britaniya (Angliya orqali), Avstraliya va Janubiy Afrika allaqachon yo‘llanmani qo‘lga kiritgan, erkaklar o‘rtasida esa hali birorta jamoa saralanmagan. Kriket musobaqalari Pomona shahridagi 21 million dollarlik, 15 ming o‘rinli Knight Riders Cricket Ground’da o‘tkaziladi; arena Los-Anjeles markazidan taxminan 50 km sharqda joylashgan.
Bu qaror muhim, chunki milliardlab muxlislarga ega, ayniqsa Janubiy Osiyoda ommalashgan kriket uzoq vaqt Olimpiya dasturidan tashqarida qolgan edi. Janubiy Osiyo jamoalari erkaklar o‘rtasidagi 10 ta T20 jahon chempionatining beshtasida g‘olib bo‘lgan, bu sportning elita kuchlari ma’lum hududda jamlanganini ko‘rsatadi. O‘shanda XOQ prezidenti bo‘lgan Tomas Bax kriketning kiritilishini «ikki tomon uchun ham foydali vaziyat» deb atagan va shunday degan: «Olimpiya o‘yinlari kriketga global sahna hamda an’anaviy kriket mamlakatlari va hududlaridan tashqarida o‘sish imkoniyatini beradi». ICC endi Los-Anjelesdagi ishtirok sport geografiyasini kengaytirishiga umid qilmoqda, ammo saralash tizimi yangi hududlar yetakchi kengashlar bilan raqobatlasha oladimi, shuni ham sinovdan o‘tkazadi.
Format ayrim masalalarni ochiq qoldirmoqda. Erkaklar jamoalari hududiy reytinglar orqali yo‘llanma oladi: 2026-yil 31-dekabr holatiga ko‘ra to‘rtta hududdan eng yuqori o‘rinni egallagan jamoalar O‘yinlarga chiqadi. Vest-Indiya yagona Olimpiya jamoasi sifatida ishtirok eta olmaydi, chunki u alohida milliy olimpiya qo‘mitalariga ega bir necha Karib davlatini ifodalaydi; agar Vest-Indiya hali saralanmagan sakkiz eng kuchli jamoa qatoridan joy olsa, mintaqa nomidan qatnashadigan davlatni aniqlash uchun alohida Karib turniri tashkil etiladi. Ayollar turniri 12–20-iyulda, erkaklar turniri 22–29-iyulda bo‘lib o‘tadi. Iyul oyida Los Angeles Knight Riders va Washington Freedom o‘rtasidagi Major League Cricket o‘yini bilan ilk rasmiy musobaqasini qabul qilgan Pomona areenasi kriket bahslariga mezbonlik qiladi.
Kriketning Los-Anjelesdan keyingi Olimpiya taqdiri hali aniq emas: Brisben-2032 O‘yinlarida sportning ishtiroki tasdiqlanmagan, biroq ICC uning dasturga qo‘shilishiga umid bildirmoqda. Los-Anjelesda skvosh, lakross va flag-futbol ham ilk bor Olimpiya dasturidan joy oladi, bu XOQning yangi auditoriyani jalb qilishga intilishini aks ettiradi. Kriket uchun keyingi ikki yil reyting hisob-kitoblari, hududiy saralashlar hamda AQShdagi viza, xarajat va o‘yin jadvali kabi logistika masalalari bilan o‘tadi. ICC rejani o‘sish imkoniyati sifatida taqdim etmoqda; tanqidchilar esa bitta Olimpiya ishtiroki uzoq muddatli global natija beradimi yoki asosan mezbon shaharning gavjum sport taqvimiga qo‘shiladimi, deb savol qilishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com