Tesla va SpaceX bosh direktori Elon Musk hamda Silikon vodiysidagi bir qator nufuzli shaxslar Nvidia kompaniyasining asoschilaridan biri Jensen Xuangni lavozimga qaytarishga chaqirmoqda. Xabarlarga ko‘ra, Xuang o‘tgan hafta kompaniyadan iste’foga chiqqan; buning sababi oilaviy bo‘lmagan munosabatlar va Xitoy razvedkasi bilan aloqador deb taxmin qilingan shaxs bilan bog‘liq da’volar bilan izohlanmoqda. Bu da’volar mustaqil tekshiruvdan o‘tmagani va rasmiy tasdiqlanmagani alohida ta’kidlanmoqda. “Stand With Jensen” nomli petitsiyaga 177 mingdan ortiq kishi imzo chekkan, uning mualliflari Nvidia direktorlar kengashidan vaziyat oydinlashguncha Xuangni qaytarishni talab qilmoqda.
Asosiy faktlar: “Stand With Jensen” petitsiyasiga 177 000 nafar imzo yig‘ilgan; imzolovchilar Nvidia direktorlar kengashidan mustaqil tekshiruv yakunlanguncha Jensen Xuangni lavozimiga qaytarishni so‘ramoqda. Tahlilchilar Xuangsiz Nvidia qiymatining 25–30 foizgacha pasayishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Kompaniya aksiyalari so‘nggi bir oyda 25,7 foizdan ko‘proq tushgan, AQSh bozorlari savdo kunini 2,3 foiz pasayish bilan boshlagan.
Vaziyat Nvidia atrofidagi global chip bozori va AQShning Xitoyga nisbatan eksport cheklovlari kuchayib borayotgan bir paytda yuz bermoqda. The Financial Times gazetasining xabariga ko‘ra, Silikon vodiysidagi bir guruh Xuangning qaytishini qo‘llab-quvvatlab, AQSh rejimida lobbi faoliyatini olib bormoqda; bu harakatlar natija bergan bo‘lishi mumkin, degan taxminlar bor. AQSh prezidenti Donald Trump jurnalistlarga Xuangni qaytarish “yomon fikr emas”ligini aytgani xabar qilindi, ammo bu bayonot rasmiy qaror emas va mustaqil tasdiqlanmagan.
Petitsiya matnida aytilishicha, imzolovchilar o‘zlarini Nvidianing hozirgi va sobiq xodimlari, hamkorlari, aksiyadorlari va tarafdorlari deb biladi. Ular direktorlar kengashiga murojaat qilib, Xuangni olib tashlash kompaniya manfaatlariga mos ekanini isbotlovchi ishonchli dalillar bo‘lmasa, uni qaytarishga chaqirmoqda. Shu bilan birga, AQSh rejimi Nvidiani sun’iy intellekt sohasidagi “milliy chempionlar”dan biri sifatida belgilashga tayyorlanayotgani, bu esa kompaniyaning xorijdagi biznesini qo‘llab-quvvatlashi mumkinligi haqida The Wall Street Journal xabar bergan. Savdo vazirligi esa Xitoy kompaniyalarining Janubi-Sharqiy Osiyodagi ma’lumot markazlari orqali cheklovlarni chetlab o‘tishiga qarshi yangi qoida e’lon qilganini ma’lum qilgan. Qoida Xitoyga Nvidianing ilg‘or AI chiplari noqonuniy olib kirilgani haqidagi xabarlardan so‘ng e’lon qilingani va vazirlik rahbari Xovard Latnik davrida nazorat yetarli bo‘lmagan degan da’volar tarqalgani qayd etilmoqda; bu ayblovlar rasmiy tasdiqlanmagan.
Hozircha Nvidia direktorlar kengashi rasmiy ravishda qayta tiklash masalasini ko‘rib chiqayotgani haqida e’lon qilmagan. Kuzatuvchilar e’tibori ikki yo‘nalishga qaratilgan: kompaniya ichidagi mustaqil tekshiruv natijalari va AQShning chip eksporti bo‘yicha keyingi qarorlari. Agar Xuang qaytsa, bu Nvidia aksiyalari va sun’iy intellekt bozoridagi investorlar kayfiyatiga sezilarli ta’sir qilishi mumkin; agar qaytmasa, kompaniya boshqaruvi va “milliy chempionlar” tashabbusi o‘rtasidagi muvozanat yanada murakkablashadi. Keyingi haftalarda direktorlar kengashi, AQSh Savdo vazirligi va investorlar e’lon qiladigan bayonotlar vaziyatni aniqlashtirishi kutilmoqda.
Source: www.aljazeera.com