Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Toshkent aeroportida noyabr oyi boshida mobil telefonlarning bojxona rasmiylashtiruvi uch kun davomida to‘xtatildi. Vaziyat 10-noyabrda ijtimoiy tarmoqlarda qurilmalar bojxonada ushlab turilgani, ayrim xabarlarda esa qo‘shimcha to‘lov evaziga rasmiylashtirishni tezlashtirish mumkinligi aytilgach keng jamoatchilik e’tiboriga tushdi. Bojxona qo‘mitasi matbuot anjumanida to‘xtalish sababini IMEI kodlaridagi nomuvofiqliklar bilan izohladi va pullik tezlashtirish haqidagi ma’lumotlarni rad etdi. Bu holat idoralar o‘rtasidagi vazifalar taqsimoti, nazorat mexanizmlari samaradorligi va “kulrang import” mas’uliyatini kun tartibiga olib chiqdi.

Asosiy faktlar: Toshkent aeroportida smartfonlar rasmiylashtiruvi uch kun to‘xtab, ayrim qurilmalar vaqtincha saqlashga olingan; muammo hujjatlardagi IMEI kodlari bilan qurilmaning o‘zi o‘rtasidagi nomuvofiqlikni inspektorlar mustaqil tekshira olmaganidan kelib chiqqan. Yuzlab telefonlar qayta chiqarilgani aytilgan, 29 nafar bojxona xodimi intizomiy javobgarlikka tortilgan, 67 nafari bilan profilaktik suhbat o‘tkazilgan.

Bojxona qo‘mitasi boshqarma boshlig‘i Farhod Olimjonov 2019-yil 17-sentabrdagi Vazirlar Mahkamasi qaroriga tayanib, IMEI kodlarini tekshirish, ro‘yxatga olish, solishtirish va identifikatsiya qilish tizim operatori zimmasida ekanini tushuntirdi. Bojxona organlari esa boj to‘lovlari miqdoriga ta’sir qiluvchi tovar xususiyatlarini nazorat qiladi. Shunga qaramay, inspektorlar texnik vositalar va malaka yetishmovchiligi sabab qurilmalarni tekshirmasdan chiqarishdan xavotir olgan, IMEI almashtirilgan yoki noqonuniy sxemalarda ishlatilgan taqdirda javobgarlik yuzaga kelishi mumkinligini bildirgan.

Qo‘mita ma’lumotiga ko‘ra, deklaratsiyadagi model bilan identifikator mos kelmasa, axborot tizimi inspektorga avtomatik ogohlantirish beradi. Bu mexanizm tijorat importi uchun taxminan 2025-yil iyulidan, jismoniy shaxslar olib kiradigan qurilmalar uchun esa 2026-yil fevralidan qo‘llanila boshlangani qayd etilgan. Biroq mavjud vositaning o‘zi xodimlarga uch kunlik to‘xtatish va telefonlarni vaqtincha saqlashga olish uchun aniq huquqiy asos bo‘la olmaganligi savol ostida qoldi: matbuot anjumanida bunday norma aniq nomlanmadi. UZIMEI mutaxassislari jalb qilingach, rasmiylashtirish tiklangan, ilgari olingan qurilmalar bosqichma-bosqich qaytarila boshlangan.

Hodisa smartfonlar bozoridagi “kulrang import” muammosini yana ko‘tarib chiqdi. Rasmiy biznes uchun teng raqobat sharoiti va oldindan aytib bo‘ladigan qoidalar muhim bo‘lsa, xaridorlar uchun IMEI ro‘yxatdan o‘tkazish va bojxona to‘lovlari yakuniy narxga ta’sir qiladi. Bojxona qo‘mitasi fuqarolarga yetkazilgan noqulaylik uchun uzr so‘ragan, UZIMEI mutaxassislari jalb qilingach jarayon tiklanganini ma’lum qilgan. Keyingi qadamlar normativ bazani aniqlashtirish, inspektorlarning texnik imkoniyatlarini kuchaytirish va idoralararo hamkorlikni shaffoflashtirish bilan bog‘liq bo‘lishi kutilmoqda.

Source: podrobno.uz