Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

SpaceX kompaniyasining istiqboldagi Starship V4 kemasi avvalgi versiyalarga qaraganda sezilarli kattaroq va kuchliroq bo‘lishi mumkin: Ilon Mask 16-noyabr kuni X ijtimoiy tarmog‘idagi postida kemaning uzunligi taxminan 70 metrga yetishini, yonilg‘i sig‘imi 60 foizdan ziyod ortishini va dvigatellar soni oltitadan to‘qqiztaga ko‘payishini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, yangi variantda uzunlik taxminan 40 foizga oshadi, biroq bu raqamlar hali mustaqil texnik tekshiruvdan o‘tmagan va SpaceX tomonidan rasmiy spetsifikatsiya sifatida e’lon qilinmagan. Bu bayonot kompaniya yaqinda o‘tkazgan sinov parvozidan so‘ng, qaytib kelayotgan Super Heavy tezlatgichini Texasdagi uchirish minorasi tutqichlari bilan ilk bor ushlab olganidan keyin berildi.

Asosiy faktlar: Starship V4 taxminan 70 metr uzunlikda bo‘lishi, 60 foizdan ziyod ko‘proq yonilg‘i sig‘dirishi va oltita o‘rniga to‘qqizta dvigatelga ega bo‘lishi kutilmoqda. Maskning hisob-kitoblariga ko‘ra, kema uzunligi qariyb 40 foizga ortadi; qo‘shimcha uchta Raptor dvigateli vakuum sharoitida ishlashga mo‘ljallangan. Yuk ko‘tarish qobiliyati, aniq tortish kuchi va ilk parvoz sanasi hali ochiqlanmagan.

Starship — SpaceX’ning to‘liq qayta ishlatiladigan superog‘ir sinfga mansub uchirish tizimining yuqori bosqichi; uni Super Heavy tezlatgichi bilan birga uchirish ko‘zda tutilgan. Tizim kelajakda Yer orbitasiga og‘ir yuklarni olib chiqish, oy va Mars missiyalari hamda kompaniyaning uzoq muddatli kosmik ambitsiyalari uchun asosiy vosita sifatida qaralmoqda. Har bir yangi versiya dvigatellar soni, yonilg‘i hajmi va tuzilmaviy o‘lchamlar orqali foydali yuk salohiyatini oshirishga qaratilgan. Shu bois V4 haqidagi ma’lumotlar texnik hamjamiyat va kosmik sanoat uchun muhim, ammo hozircha faqat Maskning ijtimoiy tarmoqdagi postiga asoslangan.

Hozirgi Starship konfiguratsiyasida oltita Raptor dvigateli mavjud: uch nafari vakuumda, yana uch nafari Yer yuzasiga yaqin sharoitda ishlashga mo‘ljallangan. V4 versiyasida vakuumda ishlaydigan yana uchta dvigatel qo‘shilishi hisobiga umumiy son to‘qqiztaga yetadi. Maskning ta’kidlashicha, qo‘shimcha vakuum dvigatellari tortish kuchi oshirilgan yangi variantda bo‘ladi. Bu taxminlar kemaga Super Heavy tezlatgichidan ajralgandan so‘ng tezlik olish bosqichida qo‘shimcha quvvat berish imkonini berishi mumkin. Biroq aniq tortish kuchi, yoqilg‘i massasi, foydali yuk parametrlari va parvoz profili haqida raqamlar keltirilmagan.

SpaceX hozircha V4 ning ishlab chiqarish jadvali, sertifikatlash bosqichlari yoki birinchi parvoz sanasini tasdiqlamagan. Mask ham postida aniq sanani va yuk ko‘tarish qobiliyatini ko‘rsatmagan, shuning uchun e’lon qilingan o‘lchamlarni dastlabki reja sifatida baholash o‘rinli. Keyingi sinov parvozlari, dvigatellarni yer usti sinovlari va kompaniyaning rasmiy texnik bayonotlari V4 haqidagi ma’lumotlarni aniqlashtirishi mumkin. Kuzatuvchilar uchun asosiy savol — kattalashtirilgan kema va ko‘proq dvigatellar haqiqatan ham qayta ishlatish samaradorligi hamda foydali yuk hajmini oshiradimi yoki qo‘shimcha murakkablik va sinov xatarlarini keltirib chiqaradimi.

Source: kun.uz