Fransiyada kasaba uyushmalari davlat sektori xodimlarini umummilliy ish tashlashga chaqirgani ortidan Parij va boshqa shaharlarda namoyishlar boshlandi. 5,8 million davlat sektori xodimi ish haqining umumiy oshirilishini talab qilmoqda; juma kuni bosh vazir Sebastyen Lekornu bilan bo‘lgan muzokaralar bu talabni qondirmadi, o‘tgan hafta xususiy sektor uchun eng kam ish haqi oshirilgani esa norozilikni yanada kuchaytirdi. Bu sentabrdan buyon davlat sektorida uyushtirilgan uchinchi umumiy ish tashlash va namoyish kuni bo‘lib, Fransiya rejimi turmush darajasi, inflyatsiya va davlat xizmatlari ahvoli bo‘yicha kuchayib borayotgan bosimga duch kelmoqda.
Asosiy faktlar: 5,8 million davlat sektori xodimi qamrab olinishi mumkin; juma kuni Lekornu bilan muzokaralar muvaffaqiyatsiz tugadi; AFPga tayanib xabar bergan politsiya manbalari Parijda 40–80 ming, butun Fransiyada 300 minggacha namoyishchi kutilayotganini da’vo qilmoqda.
Norozilik sentabr oyidan beri kuchayib bormoqda: kasaba uyushmalari ish haqi va davlat xizmatlarini moliyalashtirish masalasida birgalikdagi aksiyalarni yo‘lga qo‘ygan. Joriy oy boshida bo‘lib o‘tgan avvalgi mobilizatsiya yuz minglab ishchilarni jalb qilgan va bir qancha shaharda politsiya ko‘zdan yosh oqizuvchi gaz ishlatgan; bu Fransiya rejimi bilan davlat sektori xodimlari o‘rtasidagi jiddiy ishonchsizlikni ko‘rsatadi. Kasaba uyushmalari o‘tgan hafta xususiy sektor uchun eng kam ish haqining oshirilishi kengroq yashash qiymati inqirozini hamda kasalxonalar, maktablar va boshqa davlat xizmatlaridagi kadrlar va mablag‘ yetishmovchiligini hal qilmasligini ta’kidlamoqda. Fransiya rejimining taklif qilgan choralari bir qator uyushmalar tomonidan yetarli emas deb baholandi, shu sababli ularning bir qismi seshanba aksiyasiga qo‘shildi.
Parijning sharqida yirik miting bo‘lib o‘tdi, mamlakat bo‘ylab o‘nlab namoyishlar rejalashtirilgan. AFPga tayanib xabar bergan politsiya manbalari poytaxtda 40 mingdan 80 minggacha, butun Fransiyada 300 minggacha kishi chiqishini taxmin qilmoqda. Universitet professori Nikola Prevo o‘zining inson huquqlarini himoya qilish, davlat xizmatlarini saqlash va kelasi yilgi prezidentlik saylovida o‘ta o‘ng kuchlarning hokimiyatga kelishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun marshda qatnashayotganini aytdi. Uning so‘zlari ish haqi mojarosi Fransiyadagi siyosiy muhit va rejimning ijtimoiy-iqtisodiy kun tartibiga oid kengroq xavotirlar bilan bog‘lanib borayotganini ko‘rsatadi.
Keyingi rivojlanish Fransiya rejimining ish haqi, kadrlar va davlat xizmatlarini moliyalashtirish bo‘yicha yangi yon berishlar taklif qilishiga bog‘liq. Kasaba uyushmalari aniq natijalarga erishilmasa, keyingi birgalikdagi aksiyalar istisno emasligini bildirmoqda; rejim esa har qanday kelishuvning byudjet xarajatlarini nazorat qilishga majbur. Bir necha shaharda namoyishlar davom etayotgani va davlat sektori xodimlarining noroziligi yuqori bo‘lib qolayotgani sababli, bu mojaro Fransiya rejimining ijtimoiy taranglikni boshqarish va yashash qiymati bosimiga javob berish qobiliyatini sinovdan o‘tkazishda davom etadi.
Source: www.aljazeera.com