AQSh Kongressining yangi chaqiriqi uchun Vakillar palatasi demokratlari chorshanba kuni partiya rahbarlarini saylaydi; Nyu-Yorkdan kongressmen Hakeem Jeffries spikerlikka da’vogar sifatida rasmiy raqibsiz nomzod bo‘lishi kutilmoqda. Agar u 3-yanvar kuni butun Palata ovoz berishida g‘alaba qozonsa, 2023-yilda Nensi Pelosidan keyin partiya yetakchisi bo‘lgan Jeffries AQSh tarixidagi birinchi qora tanli spiker bo‘ladi; demokratlar 3-noyabrdagi oraliq saylovlarda Palata ustidan nazoratni qaytarib, AQSh rejimi prezidenti Donald Tramp davridagi respublikachilarning ikki yillik ustunligiga chek qo‘ydi. Chorshanba holatiga ko‘ra, demokratlar 435 o‘rindan 257 tasini, respublikachilar 171 tasini qo‘lga kiritdi, yana yetti poyga yakunlanmagan, deyiladi Associated Press agentligi xabarida.
Asosiy faktlar: Chorshanba kuni demokratlar Hakeem Jeffriesni spikerlikka nomzod qilishi kutilmoqda va butun Palata ovoz berishi 3-yanvarga belgilangan; demokratlar 257, respublikachilar 171 o‘ringa ega; Jeffries g‘alaba qozonsa, AQSh tarixidagi birinchi qora tanli spiker bo‘ladi.
Vakillar palatasi — Kongressning quyi palatasi — har ikki yilda saylanadigan 435 a’zodan iborat; u Senat bilan birga qonunlar qabul qiladi va davlat xarajatlarini nazorat qiladi. Har bir partiya o‘z rahbarlarini tanlaydi; yangi ko‘pchilik sifatida demokratlar spiker kreslosi va ko‘pchilik lavozimlarini egallaydi, respublikachilar esa ozchilik rollariga o‘tadi, jumladan Ogayo shtatidan Jim Jordan ozchilik yetakchisi va Minnesota shtatidan Tom Emmer ozchilik fraksiyasi tashkilotchisi bo‘ladi. Ovoz berish muhim, chunki spiker Palata kun tartibini belgilaydi, qo‘mitalardagi ta’sirni taqsimlaydi va keyingi ikki yillik chaqiriq davomida AQSh rejimining ustuvor yo‘nalishlari qanday ilgari surilishi yoki to‘xtatilishini hal qiladi.
Chorshanba kuni demokratlar rahbarlikning qolgan jamoasi bo‘yicha ham ovoz beradi: Massachusets shtatidan Katherine Clark ko‘pchilik yetakchisi lavozimiga da’vogar, bu lavozimda birinchi ayol bo‘lishi mumkin, Kaliforniyadan Pete Aguilar esa ko‘pchilik fraksiyasi tashkilotchisi lavozimiga da’vogar. Jeffries olqishlar bilan tasdiqlash o‘rniga poyma-poy ovoz berishni talab qildi; bu partiya ichidagi har qanday qarshilikni rasmiy qaydga kiritadi. Ayrim progressivlar, ayniqsa yangi saylangan a’zolar, AQSh rejimining Isroilga harbiy yordamini to‘xtatish va saylov kampaniyalari moliyalashuvini isloh qilish bo‘yicha majburiyatlar olishni talab qilib, hozircha qo‘llab-quvvatlamayapti, biroq raqib chiqmadi; Massachusets shtatidan Ayanna Pressley dushanba kuni nomzod bo‘lmasligini bildirdi. Senatda Merilend shtatidan Chris Van Hollen 2017-yildan beri partiya yetakchisi bo‘lgan Chuck Schumerga dekabr ovoz berishida qarshi chiqmoqda.
Spikerni saylash ikki ovoz berishni talab qiladi: avval yopiq partiya byulleteni orqali nomzod aniqlanadi, so‘ng 3-yanvar kuni butun Palata ovoz beradi va a’zolar tanlagan nomzod ismini baland ovozda aytadi. G‘alaba qozonish uchun nomzodga nomzod sifatida berilgan ovozlar ko‘pchiligi kerak, odatda barcha 435 a’zo ishtirok etsa 218; “qatnashdim” ovozlari yoki yo‘qlar bu chegarani pasaytiradi; agar hech kim ko‘pchilikka erishmasa, kimdir g‘alaba qozonguncha ovoz berish takrorlanadi va o‘sha paytgacha Palata a’zolarni qasamyodga keltira olmaydi yoki qonun qabul qila olmaydi. 3-yanvar kuni tush payt (17:00 GMT) eski chaqiriq yakunlanadi va yangisi boshlanadi: avval spiker ovoz berishi, so‘ng barcha a’zolarning qasamyodga keltirilishi, Palata qoidalari ikki yilga tasdiqlanishi va partiya yetakchilarining lavozimga kirishishi. Katta ko‘pchilikka tayangan Jeffries uzoq tortishuvga duch kelishi ehtimoldan yiroq, biroq poyma-poy ovoz berish va progressivlarning hal qilinmagan talablari uning dastlabki kun tartibiga ta’sir qilishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com